جانوران مهره‌دار - خزندگان: گونه‌های خانواده‌ی گکویان دم‌پخ (بخش دوم)

جانوران مهره‌دار - خزندگان: گونه‌های خانواده‌ی گکویان دم‌پخ (بخش دوم)

خانواده‌ی گکویان دُم‌پخ یا گِردانگشتان Sphaerodactylidae، خانواده‌ای از زیرراسته‌ی مارمولک‌سانیان، از راسته‌ی پولک‌داران و از رده‌ی خزندگان هستند. در این نوشته که به بخش دوم خانواده‌ی گکویان دُم‌پخ می‌پردازد با ۳۱ گونه (از ۶۲ گونه) آشنا می‌شویم.

 

دنباله‌ی سرده‌ی گکوهای انگشت‌گرد Sphaerodactylus

 

گکوی کوچک آرمسترانگ

نام: گکوی کوچک آرمسترانگ Armstrong's least gecko
نام علمی: Sphaerodactylus armstrongi
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های کشورهای جمهوری دومینیکن و هائیتی در جزیره‌ی هیسپانیولا در دریای کارائیب و آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۳/۱ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Germán Chávez

 

گکوی کوچک بیتی

نام: گکوی کوچک بیتی Beatty's least gecko
نام علمی: Sphaerodactylus beattyi
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌ها و درختچه‌زارهای گروه‌جزیره‌ی ویرجین وابسته به کشور آمریکا در دریای کارائیب و آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۳ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Aaron Griffing

 

گکوی کوچک کایکوس

نام: گکوی کوچک کایکوس Caicos least gecko
نام علمی: Sphaerodactylus caicosensis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جزیره‌های تورکس و کایکوس (از سرزمین‌های فرادریایی فرانسه) در دریای کارائیب و آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۳/۲ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Joe Burgess

 

گکوی کوچک شبه‌جزیره

نام: گکوی کوچک شبه‌جزیره Peninsula least gecko
نام علمی: Sphaerodactylus clenchi
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های کشور جمهوری دومینیکن در جزیره‌ی هیسپانیولا در دریای کارائیب و آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۳/۳ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Miguel A. Landestoy T.

 

گکوی کوچک دارلینگتون

نام: گکوی کوچک دارلینگتون Darlington's least gecko
نام علمی: Sphaerodactylus darlingtoni
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های کشور جمهوری دومینیکن در جزیره‌ی هیسپانیولا در دریای کارائیب و آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۲/۵ سانتی‌متر برای نرها و ۲/۹ سانتی‌متر برای ماده‌ها، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Germán Chávez

 

گکوی کوچک سخت‌گیر

نام: گکوی کوچک سخت‌گیر Difficult least gecko
نام علمی: Sphaerodactylus difficilis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های کشورهای جمهوری دومینیکن و هائیتی در جزیره‌ی هیسپانیولا در دریای کارائیب و آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۳/۴ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Philippe BOISSEL

 

گکوی خاکستری

نام: گکوی خاکستری Ashy gecko
نام علمی: Sphaerodactylus elegans
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های کشور جزیره‌ای کوبا و کشورهای جمهوری دومینیکن و هائیتی در جزیره‌ی هیسپانیولا در دریای کارائیب و آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۳/۹ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Jake Scott

 

گکوی دُم‌خال‌دار هیسپانیولایی

نام: گکوی دُم‌خال‌دار هیسپانیولایی Hispaniolan Tailspot Geckolet
نام علمی: Sphaerodactylus epiurus
پایندگی: گونه‌ی رو به نابودی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های کشور جمهوری دومینیکن در جزیره‌ی هیسپانیولا در دریای کارائیب و آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۲/۴ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Marcos Rodríguez Bobadilla

 

گکوی کوچک شگفت‌آور

نام: گکوی کوچک شگفت‌آور Fantastic least gecko
نام علمی: Sphaerodactylus fantasticus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های کشور جزیره‌ای دومینیکا، جزیره‌ی مونتسرات (از سرزمین‌های فرادریایی بریتانیا) و جزیره‌ی گوادلوپ (از سرزمین‌های فرادریایی فرانسه) در دریای کارائیب و آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۲/۹ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Marcos Rodríguez Bobadilla

 

گکوی کوچک گِیج

نام: گکوی کوچک گِیج Gaige's least gecko
نام علمی: Sphaerodactylus gaigeae
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های گروه‌جزیره‌ی پورتوریکو وابسته به کشور آمریکا در دریای کارائیب در آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۲/۵ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Alberto López

 

گکوی کوتوله‌ی طوقی

نام: گکوی کوتوله‌ی طوقی Collared dwarf gecko
نام علمی: Sphaerodactylus glaucus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های گرمسیری و جنگل‌های نمناک نیمه‌گرمسیری کشورهای  گواتمالا، هندوراس، السالوادور و بلیز در آمریکای مرکزی و بخش‌هایی از جنوب کشور مکزیک در جنوب آمریکای شمالی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۲/۹ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Pedro E. Nahuat-Cervera

 

گکوی کوچک کارائیبی

نام: گکوی کوچک کارائیبی Caribbean least gecko
نام علمی: Sphaerodactylus homolepis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های نمناک گرمسیری کشورهای نیکاراگوئه، کاستاریکا و پاناما در آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۳/۲ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: -

 

گکوی کوتوله‌ی پولک‌درشت

نام: گکوی کوتوله‌ی پولک‌درشت Big-scaled dwarf gecko
نام علمی: Sphaerodactylus macrolepis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های گروه‌جزیره‌های پورتوریکو و ویرجین وابسته به کشور آمریکا در دریای کارائیب در آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱/۷ تا ۲/۷ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Aaron Griffing
(آشنایی بیشتر با گکوی کوتوله‌ی پولک‌درشت)

 

گکوی کوچک توباگو

نام: گکوی کوچک توباگو Tobago least gecko
نام علمی: Sphaerodactylus molei
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های کشورهای ونزوئلا و گویان در شمال آمریکای جنوبی و همه‌ی جزیره‌های گروه‌جزیره‌ی آنتیل همچون کشور جزیره‌ای ترینیداد و توباگو در دریای کارائیب در آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۲/۵ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Leonardo Salas

 

گکوی کوچک خال‌سیاه

نام: گکوی کوچک خال‌سیاه Black-spotted least gecko
نام علمی: Sphaerodactylus nigropunctatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های کشورهای جزیره‌ای باهاما و کوبا در دریای کارائیب و آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۴ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Jake Scott

 

گکوی آب‌سنگ فلوریدا

نام: گکوی آب‌سنگ فلوریدا Florida reef gecko
نام علمی: Sphaerodactylus notatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های کشورهای جزیره‌ای باهاما و کوبا در دریای کارائیب و آمریکای مرکزی و همچنین ایالت فلوریدای کشور آمریکا در آمریکای شمالی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۳/۴ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Jake Scott

 

گکوی کوچک ویرجین گوردا

نام: گکوی کوچک ویرجین گوردا Virgin Gorda least gecko
نام علمی: Sphaerodactylus parthenopion
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های گروه‌جزیره‌ی ویرجین وابسته به کشور آمریکا در دریای کارائیب و آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱/۸ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Alejandro Sánchez

 

گکوی پولک‌درشت بارائونا

نام: گکوی پولک‌درشت بارائونا Barahona big-scaled geckolet
نام علمی: Sphaerodactylus plummeri
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های استان پدرنالس کشور جمهوری دومینیکن در جزیره‌ی هیسپانیولا در دریای کارائیب و آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱/۸ تا ۲/۲ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: M.R.Bobadilla

 

گکوی کوچک روزِوِلت

نام: گکوی کوچک روزِوِلت Roosevelt's least gecko
نام علمی: Sphaerodactylus roosevelti
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌ها و درختچه‌زارهای گروه‌جزیره‌ی پورتوریکو وابسته به کشور آمریکا در دریای کارائیب در آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۳/۹ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Alberto López

 

گکوی کوچک سابا

نام: گکوی کوچک سابا Saba least gecko
نام علمی: Sphaerodactylus sabanus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های جزیره‌های سابا و سینت یوستیشس (از سرزمین‌های فرادریایی هلند) و کشور جزیره‌ای سنت کیتس و نویس در دریای کارائیب در آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۲/۹ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Mark Yokoyama

 

گکوی کوچک سامانا

نام: گکوی کوچک سامانا Samana least gecko
نام علمی: Sphaerodactylus samanensis
پایندگی: گونه‌ی رو به نابودی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های استان آتو مایور کشور جمهوری دومینیکن در جزیره‌ی هیسپانیولا در دریای کارائیب و آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۲/۹ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Germán Chávez

 

گکوی کوچک شوبِرت

نام: گکوی کوچک شوبِرت Schubert's least gecko
نام علمی: Sphaerodactylus schuberti
پایندگی: گونه‌ی رو به نابودی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های استان ایندپندنسیای کشور جمهوری دومینیکن در جزیره‌ی هیسپانیولا در دریای کارائیب و آمریکای مرکزی
اندازه: -

نگاره: Miguel A. Landestoy T.

 

گکوی کوچک جزیره

نام: گکوی کوچک جزیره Island least gecko
نام علمی: Sphaerodactylus sputator
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های جزیره‌های سینت یوستیشس (از سرزمین‌های فرادریایی هلند)، سن بارتلمی و سن مارتن (از سرزمین‌های فرادریایی فرانسه) و کشور جزیره‌ای سنت کیتس و نویس در دریای کارائیب در آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۳/۵ سانتی‌متر برای نرها و ۳/۹ سانتی‌متر برای ماده‌ها، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Mark Yokoyama

 

گکوی کوچک هیسپانیولا

نام: گکوی کوچک هیسپانیولا Hispaniola least gecko
نام علمی: Sphaerodactylus streptophorus
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های کشورهای جمهوری دومینیکن و هائیتی در جزیره‌ی هیسپانیولا در دریای کارائیب و آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۲/۴ سانتی‌متر برای نرها و ۲/۶ سانتی‌متر برای ماده‌ها، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Germán Chávez

 

گکوی کوچک باربِر

نام: گکوی کوچک باربِر Barbour's least gecko
نام علمی: Sphaerodactylus torrei
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های کشور جزیره‌ای کوبا در دریای کارائیب و آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۳/۹ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Tobias Helling

 

گکوی کوچک آندِروود

نام: گکوی کوچک آندِروود Underwood's least gecko
نام علمی: Sphaerodactylus underwoodi
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچه‌زارهای جزیره‌ی گراند تورک وابسته به جزیره‌های تورکس و کایکوس (از سرزمین‌های فرادریایی فرانسه) در دریای کارائیب و آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۳ سانتی‌متر برای نرها و ۳/۲ سانتی‌متر برای ماده‌ها، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Jake Scott

 

گکوی کوچک وینسِنت

نام: گکوی کوچک وینسِنت Vincent's least gecko
نام علمی: Sphaerodactylus vincenti
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌ها و درختچه‌زارهای کشورهای جزیره‌ای دومینیکا، سنت لوسیا و سنت وینسنت و گرنادین‌ها و همچنین جزیره‌ی مارتینیک (از سرزمین‌های فرادریایی فرانسه) در دریای کارائیب و آمریکای مرکزی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۴ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

نگاره: Willy Raitière

 

سرده‌ی گکوهای شگفت‌انگیز Teratoscincus

 

گکوی شگفت‌انگیز بدریاگا

نام: گکوی شگفت‌انگیز بدریاگا Bedraiga's wonder gecko
نام علمی: Teratoscincus bedriagai
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: بیابان‌ها و درختچه‌زارهای شرق کشور ایران و جنوب افغانستان در جنوب قاره‌ی آسیا
اندازه: -

نگاره: Gabri Mtnez

 

گکوی شگفت‌انگیز ایرانی

نام: گکوی شگفت‌انگیز ایرانی Persian wonder gecko
نام علمی: Teratoscincus keyserlingii
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: بیابان‌های کشورهای افغانستان، شرق ایران، پاکستان و شمال شرقی امارات در منطقه‌ی خاورمیانه
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۰/۲ سانتی‌متر، دُم به درازای ۵/۶ سانتی‌متر

نگاره: Theo Busschau

 

گکوی شگفت‌انگیز معمولی

نام: گکوی شگفت‌انگیز پرژوالسکی Przewalski's wonder gecko
نام علمی: Teratoscincus przewalskii
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: بیابان‌ها و چمن‌زارهای شمال کشور چین و جنوب مغولستان در شرق قاره‌ی آسیا
اندازه: -

نگاره: Lubomír Klátil

 

گکوی شگفت‌انگیز معمولی

نام: گکوی شگفت‌انگیز معمولی Common wonder gecko
نام علمی: Teratoscincus scincus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: بیابان‌ها، منطقه‌های نیمه‌خشک، تپه‌شنی‌ها و دشت‌های شنی منطقه‌ی خاورمیانه، آسیای میانه و بخش‌های غربی شرق قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۶ سانتی‌متر، دُم کوتاه

نگاره: Solovyeva Evgeniya

 

گونه‌های خانواده‌ی گکویان دُم‌پخ (بخش نخست) - (بخش دوم)

 

بن‌مایگان: wikipedia
گردآوری: فرتورچین

۵
از ۵
۱۰ مشارکت کننده