جانوران مهره‌دار - پستانداران: گونه‌های خانواده‌ی خدنگان

جانوران مهره‌دار - پستانداران: گونه‌های خانواده‌ی خدنگان

خانواده‌ی خَدَنگان Herpestidae، خانواده‌ای از زیرراسته‌ی گربه‌سانیان، از راسته‌ی گوشت‌خوارسانان و از رده‌ی پستانداران هستند. از برجسته‌ترین گونه‌های این خانواده می‌توان خدنگ‌ها، خدنگچه‌ها و میرکت را نام برد. گونه‌های خانواده‌ی خدنگان در قاره‌های آفریقا، آسیا و جنوب اروپا یافت می‌شوند. این جانوران بدنی دراز، پاهایی کم‌وبیش کوتاه، دُمی بلند، سری کوچک، گوش‌هایی گِرد و کوتاه و پوزه‌ای دراز و نوک‌تیز دارند. درازای سر و بدن آنان (بدون دُم) از ۲۴ تا ۵۸ سانتی‌متر و وزن آنان از ۳۲۰ گرم تا ۵ کیلوگرم ناهمگون است.
گونه‌های خانواده‌ی خدنگان پنجه‌رو هستند و بر روی انگشتان پا راه می‌روند. آنان دارای ۵ انگشت در دست‌ها و پاهای‌شان هستند و هر یک از انگشت‌ها پنجه‌هایی بلند، تیز و جمع‌نشدنی دارند. خدنگ‌ها با مایعی که از غده‌های نیشیمن‌گاه خود تراوش می‌کنند، سرزمین خود را مرزبندی می‌کنند. این جانوران می‌توانند با مارها، به‌ویژه مارهای زهرآگین بجنگند و آنان را از پای درآورند. برخی بر این باورند که خدنگ‌ها در برابر زهر مار آسیب‌ناپذیرند؛ به‌گونه‌ای که زهر مار توان چسبیدن به گیرنده‌های استیل‌کولین سیستم عصبی خدنگ را ندارد و نمی‌تواند به آن آسیب برساند. ولی این‌گونه نیست و خدنگ هم به‌مانند بسیاری از جانوران دیگر، در برابر زهر مار آسیب‌پذیر است و تنها با پرش‌ها و تکنیک‌های پُرشتاب خود می‌تواند مار را از پا درآورد. در این نوشته با ۲۰ گونه‌ی این خانواده آشنا می‌شویم.

 

زیرخانواده‌ی Herpestinae
سرده‌ی خدنگ‌ها Herpestes

 

خدنگ مصری

نام: خدنگ مصری Egyptian mongoose
نام علمی: Herpestes ichneumon
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌ها، درختچه‌زارها و چمن‌زارهای غرب، شرق و شمال شرقی قاره‌ی آفریقا، جزیره‌مانند ایبری (اسپانیا و پرتغال) و کرانه‌های کشورهای شرق دریای مدیترانه
اندازه: وزن ۱/۷ تا ۴ کیلوگرم، سر و بدن به درازای ۴۸ تا ۶۰ سانتی‌متر، دُم به درازای ۳۳ تا ۵۴ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با خدنگ مصری)

 

خدنگ باریک معمولی

نام: خدنگ باریک معمولی Common slender mongoose
نام علمی: Herpestes sanguineus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌ها، گرم‌دشت‌ها، دشت‌های نیمه‌خشک و منطقه‌های نیمه‌بیابانی زیر صحرای بزرگ آفریقا
اندازه: وزن ۶۴۰ تا ۷۱۵ گرم برای نرها و ۴۶۰ تا ۵۷۵ گرم برای ماده‌ها، سر و بدن به درازای ۲۷/۵ تا ۴۰ سانتی‌متر، دُم به درازای ۲۳ تا ۳۳ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با خدنگ باریک معمولی)

 

خدنگ خاکستری دماغه

نام: خدنگ خاکستری دماغه Cape gray mongoose
نام علمی: Herpestes pulverulentus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌ها، درخت‌زارها و درختچه‌زارهای کشورهای آفریقای جنوبی، لسوتو و جنوب نامیبیا در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: وزن ۴۹۰ تا ۱۲۵۰ گرم، سر و بدن به درازای ۲۹ تا ۴۲ سانتی‌متر، دُم به درازای ۲۰ تا ۳۴ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با خدنگ خاکستری دماغه)

 

سرده‌ی خدنگ‌های مرداب Atilax

 

خدنگ مرداب

نام: خدنگ مرداب Marsh mongoose
نام علمی: Atilax paludinosus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درخت‌زارهای پیرامون مرداب‌ها، باتلاق‌ها، رودها و جویبارهای زیر صحرای بزرگ آفریقا
اندازه: وزن ۲/۵ تا ۲/۹ کیلوگرم، سر و بدن به درازای ۵۱ سانتی‌متر برای نرها و ۴۸ سانتی‌متر برای ماده‌ها، دُم به درازای ۳۲ تا ۳۴ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با خدنگ مرداب)

 

سرده‌ی خدنگ‌های زرد Cynictis

 

خدنگ زرد

نام: خدنگ زرد Yellow mongoose
نام علمی: Cynictis penicillata
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچه‌زارها و چمن‌زارهای منطقه‌های باز و نیمه‌خشک کشورهای زیمبابوه، نامیبیا، آنگولا، بوتسوانا و آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: وزن ۶۰۰ گرم، سر و بدن به درازای ۲۷ تا ۳۸ سانتی‌متر، دُم به درازای ۱۸ تا ۲۸ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با خدنگ زرد)

 

سرده‌ی خدنگ‌های آسیایی Urva

 

خدنگ خاکستری هندی

نام: خدنگ خاکستری هندی Indian grey mongoose
نام علمی: Urva edwardsii
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: منطقه‌های باز، چمن‌زارها، درخت‌زارها و درختچه‌زارهای کشورهای هند، پاکستان، سری‌لانکا، بنگلادش، نپال، جنوب ایران و بخش‌هایی از افغانستان و عربستان در جنوب و غرب قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۰/۹ تا ۱/۷ کیلوگرم، سر و بدن به درازای ۳۶ تا ۴۵ سانتی‌متر، دُم به درازای ۴۵ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با خدنگ خاکستری هندی)

 

خدنگ جاوه‌ای

نام: خدنگ جاوه‌ای Javan mongoose
نام علمی: Urva javanica
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌ها و کشت‌زارهای کشورهای میانمار، تایلند، کامبوج، ویتنام، لائوس، مالزی و اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۶۵۰ گرم برای نرها و ۴۳۰ گرم برای ماده‌ها، سر و بدن به درازای ۲۵ تا ۴۱ سانتی‌متر، دُم به درازای ۲۳ تا ۵۰ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با خدنگ جاوه‌ای)

 

خدنگ گردن‌نواری

نام: خدنگ گردن‌نواری Stripe-necked mongoose
نام علمی: Urva vitticolla
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌ها و درختچه‌زارهای جنوب غربی هند و سری‌لانکا در جنوب قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۳/۱ کیلوگرم برای نرها و ۱/۷ کیلوگرم برای ماده‌ها، سر و بدن به درازای ۴۶ تا ۵۰ سانتی‌متر، دُم به درازای ۳۲ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با خدنگ گردن‌نواری)

 

خدنگ کوچک هندی

نام: خدنگ کوچک هندی Small Indian mongoose
نام علمی: Urva auropunctata
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌ها و درختچه‌زارهای کشورهای هند، پاکستان، افغانستان، نپال، بوتان، بنگلادش، میانمار، ایران و عراق در جنوب و غرب قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۶۵۰ گرم برای نرها و ۴۳۰ گرم برای ماده‌ها، سر و بدن به درازای ۵۱ تا ۶۷ سانتی‌متر، دُم ۴۰ درصد درازای بدن (آشنایی بیشتر با خدنگ کوچک هندی)

 

خدنگ خرچنگ‌خوار

نام: خدنگ خرچنگ‌خوار Crab-eating mongoose
نام علمی: Urva urva
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌ها، درخت‌زارها و کشت‌زارهای شمال شرقی قاره‌مانند هند و جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۱/۱ تا ۲/۵ کیلوگرم، سر و بدن به درازای ۴۷ تا ۵۶ سانتی‌متر، دُم به درازای ۲۸ تا ۳۴ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با خدنگ خرچنگ‌خوار)

 

خدنگ گلگون

نام: خدنگ گلگون Ruddy mongoose
نام علمی: Urva smithii
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌ها و کشت‌زارهای کشورهای هند و سری‌لانکا در جنوب قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۲/۲ کیلوگرم برای نرها و ۱/۲ کیلوگرم برای ماده‌ها، سر و بدن به درازای ۴۰ تا ۴۵ سانتی‌متر، دُم به درازای ۳۶ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با خدنگ گلگون)

 

خدنگ قهوه‌ای هندی

نام: خدنگ قهوه‌ای هندی Indian brown mongoose
نام علمی: Urva fusca
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دامنه‌های رشته‌کوه گهات غربی در جنوب غربی کشور هند و جنگل‌های کرانه‌های غرب کشور سری‌لانکا در جنوب قاره‌ی آسیا
اندازه: وزن ۲/۷ کیلوگرم، سر و بدن به درازای ۳۳ تا ۴۸ سانتی‌متر، دُم به درازای ۲۰ تا ۳۴ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با خدنگ قهوه‌ای هندی)

 

سرده‌ی خدنگ‌ها‌ی دُم‌سفید Ichneumia

 

خدنگ دُم‌سفید

نام: خدنگ دُم‌سفید White-tailed mongoose
نام علمی: Ichneumia albicauda
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: منطقه‌های نیمه‌بیابانی و درخت‌زارهای گرم‌دشت‌های زیر صحرای بزرگ آفریقا و جنوب جزیره‌مانند عربستان
اندازه: وزن ۱/۸ تا ۵/۲ کیلوگرم، سر و بدن به درازای ۵۳ تا ۷۱ سانتی‌متر، دُم به درازای ۴۰ تا ۴۷ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با خدنگ دُم‌سفید)

 

سرده‌ی خدنگ‌های سلوس Paracynictis

 

خدنگ سلوس

نام: خدنگ سلوس Selous's mongoose
نام علمی: Paracynictis selousi
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درخت‌زارها و درختچه‌زارهای کشورهای آنگولا، زامبیا، مالاوی، نامیبیا، بوتسوانا، زیمبابوه، موزامبیک و آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: وزن ۱/۴ تا ۲ کیلوگرم، سر و بدن به درازای ۳۵ تا ۴۷ سانتی‌متر، دُم به درازای ۲۸ تا ۴۳ سانتی‌متر

 

سرده‌ی Xenogale

 

خدنگ بینی‌دراز

نام: خدنگ بینی‌دراز Long-nosed mongoose
نام علمی: Xenogale naso
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: تالاب‌ها و جنگل‌های بارانی کشورهای نیجریه، کامرون، جمهوری آفریقای مرکزی، گینه‌ی استوایی، گابن، جمهوری کنگو و جمهوری دموکراتیک کنگو در مرکز قاره‌ی آفریقا
اندازه: وزن ۱/۴ تا ۲ کیلوگرم، سر و بدن به درازای ۳۵ تا ۴۷ سانتی‌متر، دُم به درازای ۲۸ تا ۴۳ سانتی‌متر

 

زیرخانواده‌ی Mungotinae
سرده‌ی راه‌راه‌خدنگ‌ها Mungos

 

خدنگ نواری

نام: خدنگ نواری Banded mongoose
نام علمی: Mungos mungo
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌ها، درخت‌زارها و چمن‌زارهای زیر صحرای بزرگ آفریقا
اندازه: وزن ۱/۵ تا ۲/۲۵ کیلوگرم، سر و بدن به درازای ۳۰ تا ۴۰ سانتی‌متر، دُم به درازای ۱۵ تا ۳۰ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با خدنگ نواری)

 

خدنگ گامبیا

نام: خدنگ گامبیا Gambian mongoose
نام علمی: Mungos gambianus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درخت‌زارها و گرم‌دشت‌های غرب قاره‌ی آفریقا
اندازه: وزن ۱ تا ۲/۲ کیلوگرم، سر و بدن به درازای ۳۰ تا ۴۵ سانتی‌متر، دُم به درازای ۲۳ تا ۲۹ سانتی‌متر

 

سرده‌ی دُم‌عصایی‌ها Suricata

 

میرکت (دُم‌عصایی)

نام: میرکت (دُم‌عصایی) Meerkat
نام علمی: Suricata suricatta
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌ها، دشت‌های باز و منطقه‌های صخره‌ای جنوب غربی بوتسوانا، غرب و جنوب نامیبیا و شمال و غرب کشور آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: وزن ۶۲۰ تا ۹۷۰ گرم، سر و بدن به درازای ۲۴ تا ۳۵ سانتی‌متر، دُم به درازای ۱۷ تا ۲۵ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با میرکت)

 

سرده‌ی خدنگچه‌ها Crossarchus

 

خدنگچه‌ی معمولی

نام: خدنگچه‌ی معمولی Common kusimanse
نام علمی: Crossarchus obscurus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های نزدیک به آب در کشورهای غنا، ساحل عاج، بنین، لیبریا و سیرالئون در غرب قاره‌ی آفریقا
اندازه: وزن ۴۵۰ تا ۱۰۰۰ گرم، سر و بدن به درازای ۳۰ تا ۳۷ سانتی‌متر، دُم به درازای ۱۵ تا ۲۱ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با خدنگچه‌ی معمولی)

 

سرده‌ی کوتوله‌خدنگ‌ها Helogale

 

خدنگ کوتوله‌ی معمولی

نام: خدنگ کوتوله‌ی معمولی Common dwarf mongoose
نام علمی: Helogale parvula
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌ها، درخت‌زارها و بوته‌زارهای شرق و جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: وزن ۲۱۰ تا ۴۲۰ گرم، سر و بدن به درازای ۱۶ تا ۲۳ سانتی‌متر، دُم به درازای ۱۴ تا ۱۹ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با خدنگ کوتوله‌ی معمولی)

 

بن‌مایگان: wikipedia - animaldiversity
گردآوری: فرتورچین

۵
از ۵
۴ مشارکت کننده