جانوران مهره‌دار - خزندگان: گونه‌های خانواده‌ی گکویان (بخش سوم)

جانوران مهره‌دار - خزندگان: گونه‌های خانواده‌ی گکویان (بخش سوم)

خانواده‌ی گکویان Gekkonidae، خانواده‌ای از زیرراسته‌ی مارمولک‌سانیان، از راسته‌ی پولک‌داران و از رده‌ی خزندگان هستند. در این نوشته که به بخش سوم خانواده‌ی گکویان می‌پردازد با ۳۰ گونه (از ۲۹۸ گونه) آشنا می‌شویم.

 

دنباله‌ی زیرخانواده‌ی Uroplatinae
سرده‌ی گکوهای کوتوله Lygodactylus

 

گکوی کوتوله‌ی پاستور

نام: گکوی کوتوله‌ی پاستور Pasteur's dwarf gecko
نام علمی: Lygodactylus arnoulti
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌ها و چمن‌زارهای کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در غرب اقیانوس هند و شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: -

 

گکوی پولک‌دار کوچک

نام: گکوی پولک‌دار کوچک Tiny scaled gecko
نام علمی: Lygodactylus bivittis
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های نمناک شمال شرقی کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در غرب اقیانوس هند و شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: -

 

گکوی کوتوله‌ی بلان

نام: گکوی کوتوله‌ی بلان Blanc's dwarf gecko
نام علمی: Lygodactylus blanci
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های مرکز کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در غرب اقیانوس هند و شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۴ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

 

گکوی کوتوله‌ی برادفیلد

نام: گکوی کوتوله‌ی برادفیلد Bradfield's dwarf gecko
نام علمی: Lygodactylus bradfieldi
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: بیابان‌ها و گرم‌دشت‌های کشورهای آفریقای جنوبی، زیمبابوه، بوتسوانا و جنوب آنگولا در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۳ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

 

گکوی کوتوله‌ی دماغه

نام: گکوی کوتوله‌ی دماغه Cape dwarf gecko
نام علمی: Lygodactylus capensis
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درخت‌زارها و جنگل‌های مرکز و جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۳/۹ سانتی‌متر برای نرها و ۴/۳ سانتی‌متر برای ماده‌ها، دُم کم‌وبیش همین اندازه

 

گکوی کوتوله‌ی کامرون

نام: گکوی کوتوله‌ی کامرون Cameroon dwarf gecko
نام علمی: Lygodactylus conraui
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک گرمسیری یا نیمه‌گرمسیری و کشت‌زارها و باغ‌های روستایی کشورهای کامرون، گینه‌ی استوایی، ساحل عاج، غنا، توگو، بنین، گابن، لیبریا و سیرالئون در قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۳ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه

 

گکوی کوتوله‌ی کیم هاوِل

نام: گکوی کوتوله‌ی کیم هاوِل Kim Howell's dwarf gecko
نام علمی: Lygodactylus kimhowelli
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های کرانه‌ای شمال کشور تانزانیا در شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۹ سانتی‌متر، دُم یک دوم درازای بدن

 

گکوی کوتوله‌ی کلوژ


نام: گکوی کوتوله‌ی کلوژ Kluge's dwarf gecko
نام علمی: Lygodactylus klugei
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: گرم‌دشت‌های شمال شرقی کشور برزیل در شرق آمریکای جنوبی
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۲/۷ تا ۳/۱ سانتی‌متر، دُم به درازای ۲/۲ تا ۲/۴ سانتی‌متر

 

گکوی کوتوله‌ی سرزرد

نام: گکوی کوتوله‌ی سرزرد Yellow-headed dwarf gecko
نام علمی: Lygodactylus luteopicturatus
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: منطقه‌های سنگی کشورهای کنیا و تانزانیا در شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۴ سانتی‌متر، دُم به درازای ۴ سانتی‌متر

 

گکوی کوتوله‌ی سرسفید

نام: گکوی کوتوله‌ی سرسفید White-headed dwarf gecko
نام علمی: Lygodactylus picturatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌ها، گرم‌دشت‌ها و باغ‌های روستایی شرق و مرکز قاره‌ی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۷ تا ۹ سانتی‌متر، دُم یک دوم درازای بدن

 

گکوی کوتوله‌ی فیروزه‌ای

نام: گکوی کوتوله‌ی فیروزه‌ای Turquoise dwarf gecko
نام علمی: Lygodactylus williamsi
پایندگی: گونه‌ی رو به نابودی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های شمال شرقی کشور تانزانیا در شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۵ تا ۸ سانتی‌متر، دُم کم‌وبیش همین اندازه (آشنایی بیشتر با گکوی کوتوله‌ی فیروزه‌ای)

 

سرده‌ی Paroedura

 

گکوی زمینی ماداگاسکار گراندیدیر

نام: گکوی زمینی ماداگاسکار گراندیدیر Grandidier's Madagascar ground gecko
نام علمی: Paroedura androyensis
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های جنوب شرقی کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در غرب اقیانوس هند و شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۷ سانتی‌متر

 

گکوی زمینی ماداگاسکار موکارد

نام: گکوی زمینی ماداگاسکار موکارد Mocquard's Madagascar ground gecko
نام علمی: Paroedura bastardi
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌ها، درختچه‌زارها و منطقه‌هایی جنوب و غرب کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در غرب اقیانوس هند و شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۷ سانتی‌متر، دُم کوتاه‌تر از این اندازه

 

گکوی زمینی ماداگاسکار برازنده

نام: گکوی زمینی ماداگاسکار برازنده Graceful Madagascar ground gecko
نام علمی: Paroedura gracilis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های نمناک و کشت‌زارهای جنوب و شرق کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در غرب اقیانوس هند و شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۱۲ سانتی‌متر

 

گکوی زمینی ماداگاسکار شمالی

نام: گکوی زمینی ماداگاسکار شمالی Northern Madagascar ground gecko
نام علمی: Paroedura homalorhina
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های شمال کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در غرب اقیانوس هند و شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: -

 

گکوی زمینی هوردی

نام: گکوی زمینی هوردی Hordies' ground gecko
نام علمی: Paroedura hordiesi
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های استان آنسیرانانا در شمال کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در غرب اقیانوس هند و شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۵/۸ سانتی‌متر، دُم به درازای ۵/۳ سانتی‌متر

 

Paroedura lohatsara

نام: -
نام علمی: Paroedura lohatsara
پایندگی: گونه‌ی رو به نابودی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های شمال کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در غرب اقیانوس هند و شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۶ تا ۸ سانتی‌متر

 

گکوی ماسوبی

نام: گکوی ماسوبی Masobe gecko
نام علمی: Paroedura masobe
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های شرق کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در غرب اقیانوس هند و شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۱۶ سانتی‌متر

 

گکوی پلنگچه (اوسلوت)

نام: گکوی پلنگچه (اوسلوت) Ocelot gecko
نام علمی: Paroedura picta
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های غرب و جنوب غربی کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در غرب اقیانوس هند و شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۹/۵ سانتی‌متر برای نرها و ۸ سانتی‌متر برای ماده‌ها، دُم به درازای ۷ سانتی‌متر برای نرها و ۴/۵ سانتی‌متر برای ماده‌ها

 

سرده‌ی Ramigekko

 

گکوی انگشت‌برگی اِسوارتبرگ

نام: گکوی انگشت‌برگی اِسوارتبرگ Swartberg leaf-toed gecko
نام علمی: Ramigekko swartbergensis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: منطقه‌های سنگی استان کِیپ غربی کشور آفریقای جنوبی در جنوب قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۷/۷ سانتی‌متر، دُم کوتاه‌تر از این اندازه

 

سرده‌ی گکوهای دُم‌برگی یا دُم‌تخت Uroplatus

 

گکوی دُم‌برگی سرنیزه‌ای

نام: گکوی دُم‌برگی سرنیزه‌ای Spearpoint leaf-tail gecko
نام علمی: Uroplatus ebenaui
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های بارانی گرمسیری و جنگل‌های برگریز خشک شمال کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در غرب اقیانوس هند و شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۴/۱ تا ۶/۶ سانتی‌متر، دُم به درازای ۱/۵ تا ۱/۸ سانتی‌متر

 

گکوی دُم‌تخت معمولی

نام: گکوی دُم‌تخت معمولی Common flat-tail gecko
نام علمی: Uroplatus fimbriatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های بارانی گرمسیری شرق کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در غرب اقیانوس هند و شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۴ تا ۱۹ سانتی‌متر، دُم به درازای ۱۱/۵ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با گکوی دُم‌تخت معمولی)

 

گکوی دُم‌برگی غول‌پیکر

نام: گکوی دُم‌برگی غول‌پیکر Giant leaf-tail gecko
نام علمی: Uroplatus giganteus
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری شمال کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در غرب اقیانوس هند و شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۲۰ سانتی‌متر، دُم به درازای ۱۲ سانتی‌متر

 

گکوی دُم‌تخت گونتِر

نام: گکوی دُم‌تخت گونتِر Gunther's flat-tail gecko
نام علمی: Uroplatus guentheri
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری غرب کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در غرب اقیانوس هند و شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۷/۲ تا ۷/۹ سانتی‌متر، دُم به درازای ۳ تا ۴/۹ سانتی‌متر

 

گکوی دُم‌برگی هِنکِل

نام: گکوی دُم‌برگی هِنکِل Henkel's leaf-tailed gecko
نام علمی: Uroplatus henkeli
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و جنگل‌های خشک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری شمال و غرب کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در غرب اقیانوس هند و شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۲ تا ۱۶ سانتی‌متر، دُم به درازای ۷/۲ تا ۱۰ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با گکوی دُم‌برگی هِنکِل)

 

گکوی دُم‌تخت خط‌دار

نام: گکوی دُم‌تخت خط‌دار Lined flat-tail gecko
نام علمی: Uroplatus lineatus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری شرق کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در غرب اقیانوس هند و شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۰/۸ تا ۱۳/۹ سانتی‌متر، دُم به درازای ۷/۶ تا ۱۰/۶ سانتی‌متر

 

گکوی دُم‌برگی شیطانی

نام: گکوی دُم‌برگی شیطانی Satanic leaf-tailed gecko
نام علمی: Uroplatus phantasticus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و جنگل‌های کوهستانی نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری شرق کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در غرب اقیانوس هند و شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: وزن ۱۰ تا ۳۰ گرم، بدن به درازای ۹ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با گکوی دُم‌برگی شیطانی)

 

گکوی دُم‌برگی پوست چوب‌پنبه‌ای


نام: گکوی دُم‌برگی پوست چوب‌پنبه‌ای Cork-bark leaf-tail gecko
نام علمی: Uroplatus pietschmanni
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و جنگل‌های کوهستانی نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری شرق کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در غرب اقیانوس هند و شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۸/۱ سانتی‌متر، دُم به درازای ۵/۳ سانتی‌متر

 

گکوی دُم‌برگی سامیت

نام: گکوی دُم‌برگی سامیت Sameit's leaf-tailed gecko
نام علمی: Uroplatus sameiti
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری شرق کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در غرب اقیانوس هند و شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۱۵ تا ۲۰ سانتی‌متر

 

گکوی دُم‌برگی خزه‌ای

نام: گکوی دُم‌برگی خزه‌ای Mossy leaf-tailed gecko
نام علمی: Uroplatus sikorae
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های دشت نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری و جنگل‌های کوهستانی نمناک نیمه‌گرمسیری یا گرمسیری شرق کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در غرب اقیانوس هند و شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۸/۶ تا ۱۲/۳ سانتی‌متر، دُم به درازای ۴/۲ تا ۶/۳ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با گکوی دُم‌برگی خزه‌ای)

 

گونه‌های خانواده‌ی گکویان (بخش نخست) - (بخش دوم) - (بخش سوم) - (بخش چهارم) - (بخش پنجم) - (بخش ششم) - (بخش هفتم) - (بخش هشتم) - (بخش نهم) - (بخش دهم)

 

بن‌مایگان: wikipedia
گردآوری: فرتورچین

۵
از ۵
۴ مشارکت کننده