​​وب‌سایت شخصی فرتورچین

Forturchin Personal Website

لوگو فرتورچین

انواع قلمدان‌های پاپیه ماشه

انواع قلمدان‌های پاپیه ماشه

قلمدان
در روزگاران گذشته، از قلمدان برای نگهداری قلم‌های نی تراشیده شده استفاده می‌کردند تا مانع شکستن آنها شوند. داخل قلمدان، دواتی فلزی از جنس برنج یا نقره یا طلا، چند قلم، چاقوی قلم‌تراش، قاشق کوچک آب دوات، قطزن و قیچی باریک نیز قرار می‌دادند. پیش از دوران صفوی، ایرانیان از قلمدان‌های برنجی و فولادی با تزیینات دلنشینی استفاده می‌کردند که طی قرن‌های متمادی از لحاظ طلاکاری و نقره‌کوبی به کمال رسیده بود. قلمدان‌های لاکی در مقایسه با قلمدان‌های فلزی و هنرهای زیبایی که بر روی آنها به‌کار رفته بود، به علت سبک بودن، نزد هنردوستان و طالبان علم و ادب، اعتبار و رونق تازه‌ای یافت.
از اوایل قرن هجدهم تا اواسط قرن بیستم میلادی، هنر قلمدان‌سازی روغنی یا لاکی با نقوش الوان به‌دست صورت‌گران زند و قاجار رو به پیشرفت نهاد. نگارگران ایرانی، آثار هنری خود (تذهیب، تشعیر، نگارگری، خطاطی و ترصیع) را که میراثی از فرهنگ ایرانی است، بر روی قلمدان‌ها برجای گذاشته‌اند. قلمدان از سه قرن پیش که وسایل تحریر به‌صورت امروزی وجود نداشت، بهترین وسیلهٔ فراگیری خواندن و نوشتن و مهمترین عامل تشویق مردم به آموختن خوشنویسی بود. در سه قرن اخیر، هنرمندان سعی داشتند قلمدان‌ها را زیباتر و نفیس‌تر بسازند و به صاحبان ذوق و هنر و طالبان علم و ادب عرضه کنند.
انواع قلمدان از لحاظ جنس و روش‌های اجرا
قلمدان‌ها از نظر جنس و شیوه‌های اجرا شده بر روی آنها، انواع گوناگونی داشت و بر روی آنها، روش‌های مختلفی چون لایه چینی، حل‌کاری، موج‌سازی، خط نشان، تمبر نشان، زرکی، باسمهای، ابری، ابری موجدار، موجی شطرنجی، مرصعی، ترصیعی، مرغشی، افشان، سوختی، با پوشش چاپی و عکس برگردان، معرق نقره‌کوب و معرق نقش‌دار اجرا می‌شد. ناصر خلیلی، قلمدان‌های لاکی را از لحاظ روش ساخت به دو نوع قلمدان درپوش‌دار و قلمدان کشویی تقسیم می‌کند.
انواع قلمدان از لحاظ شیوهٔ ساخت
قلمدان‌ها از نظر شیوۀ ساخت به دو دسته تقسیم می‌شوند:
قلمدان درپوش‌دار
قلمدان درپوش‌دار دارای سطوحی با لبه‌های صاف و درپوشی کمی خمیده و گنبدی شکل است و انواع فرعی متعددی از این نوع مشتق شده که گاهی درپوش صافی دارند و زائده‌ای خوش طرح و برشی بر لبهٔ درپوش قرار گرفته که لبهٔ جعبه را می‌پوشاند و گاهی چفت دارد. درپوش بعضی از قلمدان‌ها، در قسمت پشتی با لولایی به جعبه متصل شده و کناره‌های آن، رشته‌ای زنجیر و چفتی برای بستن در روی آن دارد.
قلمدان کشویی
قلمدان‌های کشویی که رواج بیشتری دارد، از غلافی به نام طبله و محفظه‌ای کشویی که درون غلاف فرو رفته تشکیل می‌شود. مزیت این نوع قلمدان‌ها آن است که در آن، بدون نیاز به آلات و اتصالات فلزی بسته می‌ماند.
بن‌مایه: هنریاب (http://honaryab.com)

۵
از ۵
۲ مشارکت کننده