​​وب‌سایت شخصی فرتورچین

Forturchin Personal Website

لوگو فرتورچین

مرواربافی هنری به رنگ خورشید

مرواربافی هنری به رنگ خورشید

«مرواربافی» یكی از صنایع دستی تزیینی - کاربردی ایران و بافت اشیاء و وسایل مختلف با استفاده از ترکه‌ای خاص است که «مروار» نام دارد.
مناطق رواج این هنر
مرواربافی یکی از رشته‌های صنایع دستی است که طی چند سال اخیر در استان گیلان رواج یافته است. مرکز اصلی فعالیت این صنعت، اطراف آستانهٔ اشرفیه و مخصوصاً  روستای «گورکا»، می باشد و به طور پراکنده در مناطق دیگر استان گیلان از جمله اطراف بندر کیاشهر و صیقلان  و جمعه بازار نواحی صومعه‌سرا و تازه‌آباد نیز دیده می‌شود. کارگاه‌هایی در شهر رشت نیز به این کار اشتغال دارند. البته این صنعت در مازندران، همدان و خوزستان نیز رایج است.
مروار چیست؟
مروار یک نوع چوب ترکه‌ای است که از اطراف تهران، کرج، سولقان، بهارِ همدان، ملایر و مراغه تهیه می‌شود. البته تهیهٔ آن درمناطق دیگر نیز امکان‌پذیر بوده و حتی در مناطق جنوبی کشور از جمله خوزستان نیز احتمالاً تولید آن رواج دارد. مروار دارای ویژگی‌های خاص خود است. رنگ آن زرد است و وقتی روغن جلا می‌خورد، به رنگ طلایی در می‌آید. لازم به توضیح است که نوع نامرغوب آن بیشتر به رنگ سیاه و سبز می‌باشد.
نحوه‌ی بافت مروار
مرواربافان پس از تهیهٔ ترکه از مناطق فوق آن را انبار نموده و به تدریج پس از گرفتن زوائد آن، ترکه‌ها را از طول به سه یا چهار قسمت تقسیم نموده و آنها را در پاتیل‌های مخصوصی با آب می‌جوشانند و لایه‌ی رویی آن را می‌گیرند و پس از خشک شدن جهت بافتن از آنها استفاده می‌کنند.
در مرحلهٔ بافت، تعداد چهار عدد از ترکه‌ها در کنار یکدیگر قرار گرفته و تعداد چهار یا پنج ترکهٔ دیگر به‌صورت متقاطع روی آنها قرار می‌گیرد تا تشکیل یک ستارهٔ هشت پر را بدهد. آن‌گاه به وسیلهٔ ترکه‌های باریک‌تری مهار شده و بافنده با ترکه‌های نازک عمل بافت را به شیوهٔ یکی از زیر، یکی از رو آغاز می‌کند و ترکه‌ها را به‌طور یکی در میان از لابلای ترکه‌هایی که قبلاً به‌طور متقاطع روی یکدیگر قرار گرفته عبور می‌دهد و این‌کار را تا تکمیل قسمت کف شیء ادامه می‌دهد.
بعد از پایان کار بافت قسمت کف، در محلی که قرار است از آن‌جا به لبهٔ کار بافته شود عموماً صنعت‌گران به بافت حالت مارپیچی داده و کار را به شیوهٔ قبلی ادامه می‌دهند و انتهای کار را نیز به‌صورت مارپیچ درآورده و سرتکه‌ها را به داخل قسمت مارپیچ خم می‌کنند.
پس از بافتن مروار باید آن را نزدیک به ۴۸ ساعت در معرض آفتاب بگذارند و این کار بدین جهت انجام می‌گیرد که بر اثر تابش نور آفتاب به ترکه‌های مروار، رنگ آنها روشن‌تر شده و به رنگ طلایی درآید.
در مرواربافی علاوه بر ترکه‌های مروار، از مواد دیگری مانند تختهٔ سه لائی، انواع میخ، روغن جلا و مفتول‌های سیمی نیز استفاده می‌شود و ابزارآلات تولید مروار، اره، رنده، چکش، انبردست، گازانبر و قیچی باغبانی هستند.
محصولات تولیدی مروار بافی
محصولاتی که مرواربافان تولید می‌کنند عبارتند از:
سبد گرد، سبد بیضی و سبد قایقی کوچک و بزرگ، کاسه در اندازه‌های مختلف، سبد کشکولی، سبد جای میوه، سبد پنجره‌ای، ساک پیک‌نیک، سبد دو طبقه، سبد سه طبقه، جای لباس، جای بچه، جای روزنامه، انواع لوستر، انواع شکلات‌خوری، جای سوزن و نخ، جای تخم‌مرغی، میز و صندلی و مبل، جا لباسی، گل و انواع قفسه‌ها، عروسک‌های مختلف، کلاهک آباژور، حباب چراغ و محصولات متنوع دیگر. بیشتر صنایع دستی مرواربافی تولید شده در گیلان  به سایر استان‌های كشور و حتی برخی از كشورها صادر می‌شود.
روش نگهداری
روش نگهداری صنایع مرواربافی، شامل حفاظت از حرارت و آتش، اشعه مستقیم و مداوم خورشید، اشیای نوک تیز و بُرّنده است و با آب ولرم و شوینده‌های معمولی قابل شستن است.
بن‌مایه: تبیان (https://www.tebyan.net)

۵
از ۵
۲ مشارکت کننده