​​وب‌سایت شخصی فرتورچین

Forturchin Personal Website

لوگو فرتورچین

مراحل ساخت ظروف مسی در صنعت

مراحل ساخت ظروف مسی در صنعت

انواع ظروف مسی از جمله وسایلی است که در گذشته بیشتر از امروز استفاده می‌شده است. با این حال با توجه به تمام ویژگی‌های این مواد می‌توان گفت که از مزایایی برخوردار است، که برای انسان خواص بسیار زیادی دارد. صنعت مس و ظروف ساخته شده از آن واژه‌های شیرینی است که یادآور بسیاری از خاطرات ایرانیان است. هر چند این صنعت در برهه‌های خاصی از زمان مورد کم‌توجهی قرار گرفت و جای خود را به ظروف چدنی داد، با این حال امروزه بسیاری از مردم مجددا به استفاده از این ظروف روی آورده‌اند. انواع قابلمه، دیگ مسی، پارچ و لیوان و ماهیتابه از جمله وسایلی است که در گذشته جز لاینفک لوازم خانگی ایرانیان بوده است. ویژگی‌ها و ارزش‌هایی که فلز مس ایجاد می‌کند به قدری قابل توجه است که نه تنها به عنوان ظروف خانگی بلکه برای آثار هنری و پیاده‌سازی صنایع دستی همچون میناکاری از آن استفاده می‌شود.
بررسی ساخت ظروف مسی امروزی و قدیمی
به دلیل کمبود ابزارآلات و دستگاه‌های مدرن حال حاضر، بسیاری از مسگران و صنعتگران قدیمی ناچار بودند که ظروف مسی را به شکل دستی و طی چند مرحله تولید کنند. ساخت بدنه اصلی و برشکاری آن، چکش‌زنی، سفیدکاری یا استفاده از قلع و سوراخکاری و در نهایت مرحله پولیش از جمله مراحل اصلی در ساخت ظروف مسی به شمار می‌آید.
در گذشته ساخت بدنه اصلی ظرف مورد نظر با استفاده از برشکاری و جوشکاری ورق‌های مسی که جدا از یکدیگر بودند انجام می‌شد. مشکلی که این روش داشت این بود که ناحیه‌های جوشکاری از بخش بیرونی به خوبی قابل مشاهده بود. با این حال استفاده از دستگاه‌های خمکاری و پرس در حال حاضر باعث شده است که ظروف مسی جدید به شکل یک تکه تولید شوند. به این معنی که به جای جوشکاری و برش ورقه‌های مسی به شکل جدا یک ورق یک تکه برای ساخت یک ظرف به کار می‌رود. به همین دلیل اصلی‌ترین تفاوتی که روش تولید در گذشته با روش امروزی دارد، نحوه ساخت بدنه ظرف است.
فواید مس در صنایع دستی بسیار زیاد است، این مسئله در صنایع دستی که از ظروف مسی استفاده می‌کنند نیز ویژگی‌های منحصر به فردی را ایجاد کرده است. در صنعت میناکاری و فیروزه‌کوبی هنرمندان قادر خواهند بود تا آثار خود را با ظرافت و دقت بیشتری بر روی ظرف مورد نظر اعمال کنند. هر چند که این مسئله در کیفیت ظروف مسی تفاوت زیادی ایجاد نمی‌کند، با این حال بسیاری از هنرمندان استفاده از روش جدید را ترجیح می‌دهند، زیرا معتقد هستند که از لحاظ مرغوبیت و شکل ظاهری کیفیت بالاتری را ارائه می‌دهند.
نکاتی درباره ظروف مس
اگر از آن دسته هنرمندانی هستید که به صنایع دستی میناکاری مشغول می‌باشید بهتر است به این نکات درباره ظروف مسی توجه کنید:
۱- به یاد داشته باشید که اکسید شدن از ویژگی‌های عادی مس به شمار می‌آید. به این معنی که ظروف مسی با قرار گرفتن در معرض آب و هوا به خصوص هوای مرطوب رنگ طبیعی خود را از دست می‌دهند. به همین دلیل لازم است که مراحل لعاب‌کاری آن در زمان مناسب انجام شود.
۲- توصیه‌ای که وجود دارد این است که حتی اگر ظروف میناکاری شما تحت مراحل لعاب‌کاری و پخت در کوره قرار گرفته است، از نگهداری مواد غذایی اسیدی در آن‌ها خودداری کنید. موادی مانند سرکه و آبلیمو یا مواردی از این دست از جمله موادی هستند که می‌توانند به خوردگی ظروف شما منجر شوند به خصوص اگر مدت زمان زیادی در ظروف مسی باقی بمانند.
قلع اندود کردن ظروف مسی
اگر ظروف مسی به خوبی در مراحل لعاب‌کاری قرار نگرفته باشد، قلع درون آن به مرور زمان و پس از استفاده بسیار از بین می‌رود. منظور از این مسئله زمانی است که قلع ظروف مسی به گونه آسیب ببیند که لعاب کاملا حذف شده و رنگ قرمز ظرف مسی نمایان شود. به همین دلیل زمانی که ظروف مسی و یا ظرف‌های تزیینی میناکاری شما به این مرحله رسیدند، لازم است که به منظور قلع‌کاری مجدد و ترمیم آن ظروف خود را به صنعتگر بسپارید.
برای ظروف مسی معمولی حذف شدن قلع و سیاه شدن ظرف مشکلی را برای استفاده و پخت و پز به وجود نمی‌آورد، با این حال از آنجایی که ظروف میناکاری به منظور تزیینی به کار می‌روند، بهتر است در صورت مشاهده این مسئله هرچه سریع‌تر برای ترمیم آن اقدام کنید. هنر زیبای میناکاری ظروف ارزش زیادی در صنایع دستی دارد. 
مسئله‌ای که بهتر است به یاد داشته باشید این است که شرایط نگهداری و نحوه استفاده از ظروف میناکاری شما که بر پایه مس هستند، می‌تواند در عمر آن تاثیر بگذارد. به عنوان مثال اگر از ظرف خود تحت حرارت بسیار بالا استفاده کنید بدون شک به آن آسیب وارد می‌کنید.
از طرف دیگر اگر مدت زمان طولانی مواد اسیدی و یا غذاهای ترش را در ظروف مسی خود نگه دارید، باعث از بین رفتن قلع و سیاه شدن آن می‌شوید به همین دلیل لازم است برای ترمیم آن اقدام کنید. بدون شک شما از ظروف تزیینی میناکاری برای اوامر روزانه خود استفاده نمی‌کنید. با این حال بهتر است به مواردی که ممکن است منجر به ایجاد مشکل و از بین رفتن قلع شود، آشنا باشید تا در صورت مشاهده این مسئله برای ترمیم آن وارد عمل شوید.
نحوه نگهداری از ظروف مسی
اگر از ظروف مسی برای مسائلی همچون پخت و پز استفاده می‌کنید، بهتر است به یاد داشته باشید که آن‌ها را بر روی شعله‌هایی با حرارت بسیار بالا قرار ندهید و ترجیحا از شعله پخش کن استفاده کنید. از طرف دیگر برای شستن ظروف مسی و لوازم پخت و پز یا تمیز کردن ظروف تزیینی میناکاری به جای سیم‌های ظرفشویی می‌توانید از پارچه‌های ابری و دستمال نرم استفاده کنید.
مسئله دیگری که در هنگام استفاده از ظروف مسی بهتر است به آن توجه داشته باشید این است که از کفگیر، قاشق و ملاقه‌های فلزی برای پخت غذا استفاده نکنید، زیرا ممکن است قلع آن از بین رفته و نیاز به سفیدکاری مجدد داشته باشد. به کمک آشنایی با نکات و مواردی که درباره نگهداری ظروف مسی وجود دارد قادر خواهید بود تا برای مدت زمان نسبتا طولانی به حفظ و نگهداری آن‌ها کمک کنید.
بن‌مایه: میناساز (http://minasaz.ir)

۵
از ۵
۲ مشارکت کننده