​​وب‌سایت شخصی فرتورچین

Forturchin Personal Website

لوگو فرتورچین

چگونه از فرش خود نگهداری کنیم؟

چگونه از فرش خود نگهداری کنیم؟

آیا تاکنون فکر کرده‌ایم فرش‌هایی که به‌دست هنرمندان زحمتکش با چله‌های تنیده با جان خویش هزاران سال فرزندان این مرز و بوم بر آن آرمیده و نشونما می‌کنند و با نقوش و رنگ‌های دلنشین نوازشگر چشمان و آرام‌بخش جسم و جان ما بوده، چگونه از آن حفظ و مراقبت کنیم؟
آیا هیچ فکر کرده‌ایم بی‌توجهی در این پدیده، گل بافته‌هایی که حاصل تلاش و کار مداوم بافندگانی که از صبحگاهان تا شام پای دار قالی نشسته و به دور تارهای فرش گره گره نقش بسته و عمر خویش را به پایان برده‌اند. همچنین سرمایه‌هایی که جهت خرید این بافته‌ها صرف شده در صورت رعایت نکردن نکات ایمنی زیان‌های قابل توجهی را به دنبال خواهند داشت؟
در اين بخش دستورالعملهای ساده‌ای که با رعايت آنها، فرش دستبافت شما از گزند صدمات در امان می‌ماند بيان می‌کنيم. اين دستوالعمل‌ها در مورد فرش‌های مصرفی می‌باشند و لازم است در مورد فرش‌های عتيقه مشورت نمائید.
برای خرید فرش دستباف بهتر است از فرش‌هایی که مواد اولیه آن شامل پشم، نخ، پنبه و ابریشم از مواد طبیعی مرغوب و رنگ‌های به کار رفته در آن نوع گیاهی استفاده شده خریداری شود. با سرمایه‌گذاری در خصوص این کالا نه تنها مدت زیادی میتواند مورد استفاده قرار گیرد بلکه در صورت استفاده درست و حفظ و مراقبت کردن از آن در دراز مدت چندین برابر ارزش افزوده خواهد داشت.
شرایط پهن کردن فرش
- سطحی که فرش بر روی آن گسترده می‌شود بايد صاف، خشک و عاری از گرد و خاک باشد.
- فرش بر روی سطح گچی يا خاکی يا آهکی نبايد گسترده شود.
- بهتر است فرش روی موکت يا لاستيک و يا فرش ديگری پهن نگردد.
- از گذاردن گلدان و يا درختچه بر روی فرش يا کنار آن خودداری کنيد. اغلب پوسيدگی فرش‌ها ناشی از آب‌های اضافی پای گلدان‌ها می‌باشد.
- در نقاطی که آب و هوای آن گرم و مرطوب می‌باشد بهتر است از فرش‌های تمام پشم استفاده شود. چرا که اين فرش‌ها رطوبت کمی جذب می‌کنند.
- فرش‌هايی که مورد استفاده قرار می‌گيرند بايد قبل از فرسوده و نخ نما شدن مرمت شوند.
- از گذاردن مستقيم نوک تيز پايه صندلی، مبل و يا ميز بر روی فرش خودداری کنيد. در اين موارد از زيرپايه‌های چوبی و يا پلاستيکی ساخته شده استفاده کنيد.
- از تابش نور مستقيم آفتاب بر روی فرش جلوگيری کنيد.
- برای يکنواخت ماندن سطوح فرش بهتر است هر شش ماه يک بار فرش سروته شود.
- در محل‌های پر رفت و آمد بهتر است برای از بین نرفتن ریشه‌ها، دور ریشه‌ها لفاف دوخته شود.
- اگر فرش شما در محیط پر رفت و آمد ویا در محلی که میزان رفت و آمد در کل مساحت فرش یکسان نمی‌باشد پهن شده است، سالی یکبار فرش را ۱۸۰ درجه بچرخانید. با این کار در طول زمان کل فرش به‌صورت یکسان ساییده می‌شود و همواره ظاهر فرش زیبا دیده خواهد شد.
- چنانچه فرش در محل‌های دربسته و متروک قرار دارد لازم است هر یک ماه یکبار درب‌ها باز و فرش‌ها هوا داده شده و از نظر رطوبت یا بید خوردگی مورد توجه قرار گیرد.
- فرش‌های ابریشمی را نباید به دیوار گچی به صورتی آویخت که دیوار با پشت فرش مماس یا چسبیده باشد.
- فرش‌هایی که کناره‌های آن لوله می‌شود باید چرم دوزی شده تا صاف روی زمین قرار گیرد. در خصوص فرش‌هایی که نیاز به چرم‌دوزی ندارند ضخامت چرم در پشت فرش باعث برآمدگی و زودتر سائیده شدن آن محل از دیگر نقاط فرش خواهد شد.
- استفاده از صندلی‌های چرخ‌دار بر روی فرش باعث فرسایش آن می‌شود.
نظافت و تمیز کردن فرش
- به لحاظ اینکه فرش کمتر نیاز به شست و شو پیدا کند باید زود به زود نظافت گردد و از راه رفتن با کفش‌هایی که خارج از منزل از آنها استفاده می‌شود، اجتناب شود.
- با توجه به میزان رفت و آمد حداقل ۲ هفته یک بار فرش را جارو برقی بکشید. انباشته شدن ذرات گرد و غبار در میان الیاف فرش باعث تسریع روند پوسیدگی فرش می‌گردد. حداقل سالی یک بار پشت فرش را بمدت ۱۰ الی ۱۵ دقیقه جارو برقی بکشید و مجددا روی فرش را جارو کنید.
- هنگام نظافت فرش بهتر است پنجره‌ها باز باشد تا گرد و خاک ناشی از نظافت دوباره روی فرش ننشيند.
چگونه فرش را بشوییم؟
فرش در طول زمان استفاده بايد شستشو گردد. روشویی فرش با هر نوع شامپو یا هرگونه ماشین شست و شو به عنوان خشک‌شویی با توجه به نفوذ مواد شوینده به داخل فرش و اختلاط آن با گرد و غبار داخل فرش باعث پوسیدگی چله‌ها شده و عدم دوام فرش را در پی خواهد داشت. تبليغاتی که در اين مورد در مورد شامپوهای فرش می‌شود واقعيت ندارد. در صورتی که خودتان در نظر داريد فرش را شستشو کنيد، اول آن را کاملا تکان داده و گرد و غبار آن را بگيريد و بعد شستشو را شروع کنيد.
مهمترین دلیل صدمه به فرش شما شستشو توسط افراد غیرحرفه‌ای و در مراکز غیرمجاز میباشد. عدم رعایت اصول شستشوی فرش دستباف می‌تواند صدمات جبران ناپذیری به آن وارد نماید. از شستشوی فرش در منزل و یا خشک‌شویی فرش جدا پرهیز نمایید. با توجه به میزان رفت و آمد به روی فرش، بین ۲ تا ۴ سال یک بار فرش را جهت شستشو به مراکز مجاز ارسال فرمایید.
موادی که با آن فرش را می‌شویند، چه ویژگی باید داشته باشند؟
شستشوی فرش با مواد پاک کننده دارای خاصيت اسيدی مانند کلروهيدروسولفيتها باعث کم دوامی و از بين رفتن تارهای فرش می‌شود. بهترين شوينده برای فرش صابون‌های کم اسيد می‌باشند. هرگز جهت سفید کردن ریشه‌های فرش از مواد شیمیایی سفید کننده در قالیشویی‌ها نباید استفاده شود. زیرا این گونه اسیدها روی چله فرش اثر نامطلوب گذاشته و پوسیدگی سریع ریشه‌ها را در پی خواهد داشت.
چگونه از بیدخوردگی فرش جلوگیری کنیم؟
درزهای لابه‌لای سنگ فرش، سراميک و يا موزاييک سطحی که فرش بر روی آن پهن می‌شود نبايد خالی باشد زيرا مخفيگاه خوبی برای رشد بيد خواهد بود. برای جلوگيری از بيدخوردگی پشت فرش می‌توانيد از مقداری پودر نفتالين يا نگزالت و يا مواد گياهی مانند تنباکو استفاده کنيد. دقت کنيد که از اين مواد در حد متعارف استفاده شود. زیرا مصرف زیادی آنها در رنگ‌ها اثر نامطلوب خواهد داشت.
در صورت بیدخوردگی فرش چه کار باید کرد؟
چنانچه فرش دچار بيدخوردگی شد. ابتدا بايد سطحی که فرش روی آن قرار دارد را کنترل و تميز نمود سپس نقاط بيدخورده حتما بايد ترميم گردند تا هنگام شستشو قسمت‌های کنار بيدخوردگی آسيب نبينند. عامل بيدخوردگی پشم‌های ضد عفونی نشده، هوای شرجی و مرطوب، و نگهداری فرش در محل‌های سربسته و متروک و يا عدم توجه ونظافت فرش می‌باشد. در صورتی که فرش در محل‌های سربسته و متروک قرار دارد، بايد هر ماه يک بار درب‌ها باز گردند و فرش‌ها مورد بارزسی قرار گيرند. در صورتی که فرش دچار بیدخوردگی زیاد شد حتما باید شست و شو و مخفی‌گاه‌های بید گرفته شود.
کثیف شدن فرش
در صورت ریختن غذا یا نوشیدنی بر روی فرش، لازم است به سرعت ماده ریخته شده بدون هر گونه مالش از روی فرش جمع گردد. سپس می‌توانید محل کثیفی را با سودا (آب گازدار) شستشو داده و پس از خشک شدن فرش را جهت لکه‌بری به مراکز شستشوی مجاز ارسال نمایید. توجه داشته باشید که هرگز فرش خیس یا نمناک را برروی زمین پهن نکنید.
اگر آب، نوشابه یا شربت روی فرش ریخت چه باید کرد؟
چنانچه آب روی فرش ريخت بايد از فرش گرفته شود و آن قسمت کاملا خشک شود. اگر نوشابه و يا شربت روی فرش ريخته شد ابتدا باید مواد ریخته شده جمع‌آوری و سپس آن قسمت با آب شست و شو و خشک گردد. در صورتی که اثر غذا یا نوشابه کم باشد پس از تمیز کردن مواد ریخته شده آن قسمت را با پارچه نمدار تمیز می‌کنیم.
پاک کردن رنگ یا چسب ریخته شده بر روی فرش؟
چنان‌چه رنگ‌های ساختمانی يا انواع چسب‌های مايع روی فرش ريخت بايد قبل از خشک شدن، آن قسمت کاملا شستشو و خشک گردد. در صورت وقوع اين اتفاقات بايد برای شستشو از اهل فن کمک گرفت. چنان‌چه در محلی بر اثر ترکیدگی لوله یا شوفاژ و غیره فرش مدتی در آب ماند و رنگ‌ها داخل هم دوید حتما باید قالی‌شویی متخصص که از عهده شست و شو و زدودن رنگ‌ها از فرش بر می‌آید مراجعه شود.
پاک کردن آدامس از روی فرش
چند تکه یخ‌های کوچک از یخچال بردارید و روی آدامس بگذارید تا خوب ترد شود. آن تکه ترد شده را بردارید و دوباره تکه یخ را روی آدامس بگذارید. این کار را ادامه دهید تا تمام آدامس چسبیده، کنده شود. ازابتدا تا پایان فقط با تکه یخ کار کنید.
پاک کردن قیر از روی فرش دستباف و ماشینی
اول اتو را به برق بزنید تا خوب داغ شود سپس تعدادی ورق کاغذ سفید در اختیارتون باشد. اول یک ورق روی قیر بگذارید و اتوی داغ شده را روی ورقه نهاده همانند اتوکشی بالا پایین کنید، قیر که نرم شد ورقه اول را بردارید  از ورقه دوم استفاده کنید، مواظب باشید بیش از ۱ دقیقه اتو روی کاغذ نماند زیرا ممکن است به علت داغ بودن اتو فرش‌تان بسوزد،خیلی با ظرافت مرتب از کاغذ‌های سفید استفاده کنید تا کاملا قیرها از سطح فرش‌تان پاک شود. این دستورالعمل مربوط به فرش‌های دستباف می‌باشد. برای فرش‌های ماشینی از حرارت کمتری استفاده کنید، زیرا فرش ماشینی از الیاف سنتتیک ومواد پلی آمیدها  و یا اکریلیک بوده ممکن است حرارت زیاد خود فرش را بسوزاند.
پاک کردن لکه خون
قسمت‌هایی که لکه خون وجود دارد، حالا از قبل بوده و یا تازه ریخته است. همانطور که فرش باز است، مقداری کم آب سرد داخل یک کاسه و یا پیاله بریزید. با مقداری پنبه گلوله شده بزنید داخل آب و بچکانید روی لکه خون و با صابون روی لکه بکشید طوری که زیاد پخش نشود. زمانی که لکه خیس شد  و شروع به حرکت کرد با یک قاشق، خون را بردارید،دوباره به پنبه آب بزنید و مثل اول با قاشق بردارید. این کار را چند بار ادامه بدهید. با صبر و حوصله موفق خواهید شد تمام لکه‌های خون را بر طرف کنید، سعی کنید زیاد آب به اطراف لکه‌های خون نریزید که باعث شود خود فرش رنگ قاطی کند. یادآوری می‌کنیم که فقط با آب سرد انجام شود.
برای جلوگیری از جمع شدن فرش چه کاری صورت بگیرد بهتر است؟
استفاده از پد فرش (Rug Pad): این کار باعث جلوگیری از جمع شدن و چروک شدن فرش می‌گردد. همچنین باعث ایجاد فاصله بین پشت فرش و سطح اتاق، جذب فشار ناشی از راه رفتن و پایه‌های مبلمان و در نهایت باعث طول عمر فرش شما می‌گردد. بنا بر تحقیقات انجام شده ارتفاع الیاف فرشی که از پد برای آن استفاده نشده حدود ۱۰ درصد سریع‌تر از فرشی که دارای پد است از بین می‌رود. در اماکنی که سیستم گرمایش از کف اتاق طراحی گردیده، گرمای ناشی از سطح باعث کاهش طول عمر فرش می‌گردد. پد زیر فرش تا حد زیادی جلوی این اثر تخریبی را می‌گیرد.
برای نگهداری فرش به مدت طولانی چه کنیم؟
چنان‌چه قصد ندارید فرش را کف اتاق پهن نمایید، بهترین روش جهت نگهداری فرش به مدت طولانی لوله کردن فرش و قرار دادن فرش لوله شده به‌صورت افقی، بدون قرار دادن هرگونه جسم سنگین بر روی آن و در محیط خشک و دارای جریان هوا است. هر سه ماه یکبار فرش لوله شده را به‌مدت ۲۴ ساعت در کف اتاق پهن کرده و مجددا به‌صورت لوله شده نگهداری کنید. اگر به علت محدودیت فضا مجبور به تا کردن فرش هستید، فرش تا شده را در جعبه مخصوص خود نگهداری کنید.
بن‌مایه: فرش دستباف راگچری (http://www.rugcherry.com)

۵
از ۵
۲ مشارکت کننده