​​وب‌سایت شخصی فرتورچین

Forturchin Personal Website

لوگو فرتورچین

راهنمای خرید آثار میناکاری

راهنمای خرید آثار میناکاری

در این نوشته قصد داریم شما را در ابتدا با مفهوم کلی هنر میناکاری و انواع آن آشنا نماییم. در ادامه به تشریح مهمترین عوامل موثر در باکیفیت بودن این محصولات می‌پردازیم. به شما آموزش خواهیم داد کدام موارد و شاخصه‌ها قیمت یک اثر میناکاری شده را تعیین می‌نماید. امیدواریم این نوشته راهنمای خوب و مختصری برای شما علاقه‌مندان و خریداران محصولات هنری و صنایع دستی، به‌ویژه میناکاری باشد.
در ابتدا به معرفی هنر میناکاری پرداخته و سپس مهمترین موارد تعیین کیفیت و ارزش‌گذاری این آثار را معرفی می‌نماییم.

راهنمای خرید آثار میناکاری

میناکاری چیست؟
میناکاری هنر تزیین فلزات با مواد رنگین (ترکیب اکسیدهای فلزات با برخی نمک‌ها) و پخت آن‌ها به کمک آتش است.
میناکاری دارای انواع مختلفی است:
مینای زمینه برجسته: روشی در میناکاری که نقوش و خطوط مورد نظر را بر روی فلز حک کرده و پس از پر کردن شکاف‌های ایجاد شده با لعاب‌های رنگی، آن را درون کوره قرار می‌دهند.
مینای خانه‌بندی: در این روش ابتدا نقش مورد نظر را با مفتول‌های ظریفی به روی زیرساخت فلزی لحیم کرده و سپس خانه‌های ایجاد شده را با لعاب بی‌رنگ پوشانده و در کوره قرار می‌دهند. در مرحله بعد نیز خانه‌ها را مطابق با رنگ‌های دلخواه پر کرده و مجددا تحت حرارت کوره، پخته و تثبیت می‌کنند.
مینای نقاشی: در این روش که تکنیک معمول و رایجی است و اغلب میناکاری را با این روش می‌شناسند، ابتدا زیرساخت را با لعاب سفید پوشانده و در کوره قرار می‌دهند. سپس به کمک رنگ‌های مخصوص میناکاری و قلم‌مو طرح مورد نظر را روی آن نقاشی می‌کنند.
مینای مرصع و مینای شکری نیز از دیگر انواع میناکاری‌ها هستند که در بخش معرفی رشته میناکاری به شرح کامل آن‌ها خواهیم پرداخت.

راهنمای خرید آثار میناکاری

هنگام خرید آثار میناکاری به چه مواردی دقت کنیم؟
نکات زیر در مورد کلیه آثار میناکاری از هر نوعی می باشد.
برای داشتن سطحی صاف و یکنواخت باید زیرساخت آثار میناکاری از فلز خالص باشد:
فلزات و آلیاژهایی که در ساخت مینا بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرند، عبارتند از: مس، طلا، نقره، برنج و برنز. در صورت وجود ناخالصی در فلز زیرساخت میناکاری، هنگام حرارت دادن تاول‌هایی در سطح زیرساخت ظاهر می‌شود که از کیفیت اثر نهایی کم می‌کند.
حداقل ضخامت فلز در تهیه زیرساخت نباید کمتر از ۸/۰ میلی‌متر باشد:
در صورتی که ضخامت کمتر از این باشد ممکن است پس از حرارت‌دهی در کوره، لعاب زده شده روی زیرساخت میناکاری پوسته پوسته و یا ترک خورده باشد. پس حتما در صورت مشاهده ضخامت کمتر، به دقت سطح اثر را بررسی کنید، چون ممکن است این اشکالات بسیار کوچک، در بلندمدت از ماندگاری اثر میناکاری نزد شما بکاهد.
زیرساخت میناکاری نباید دارای لبه تیز و برنده و زوائد اضافی باشد:
به طور معمول آثار میناکاری در کنار استفاده‌ای که در دکوراسیون داشته و به عنوان اثری تزیینی از آن ها استفاده می‌شود، بعضا کاربردی نیز بوده و در مجالس شما به عنوان ظروف پذیرایی از آن‌ها ممکن است استفاده کنید. بنابراین توجه کنید که اگر با این هدف آن‌ها را خریداری می‌نمایید، به این نکته توجه بیشتری داشته باشید.
حتی‌الامکان زیرساخت اثر میناکاری یک تکه باشد:
در صورتی که قطعاتی به زیرساخت توسط لحیم‌کاری متصل شده، باید لحیم‌کاری در آن قسمت به صورتی باشد که قسمت‌های جانبی کاملا به قسمت اصلی متصل شده باشند. ابعاد قطعات الحاقی باید به صورتی باشد که پس از لحیم‌کاری قسمت زائد و اضافی وجود نداشته باشد.
زیرساخت ایستایی مناسبی داشته باشد:
از آن جایی که اغلب زیرساخت‌های آثار میناکاری به صورت دستی، چکش‌کاری و در تعداد بالا ساخته می‌شوند، ممکن است در این میان آثاری نیز ساخته شوند که یا در حین ساخت فاقد تعادل و اتکای مناسب است و یا پس از قرارگیری در کوره به دلیل نداشتن ضخامت لازم و یا حرارت بیش از حد فرم اولیه خود را از دست داده باشد. بنابراین پیش از خرید از ایستایی اثر اطمینان حاصل کنید.
سطح لعاب زده شده به روی فلز میناکاری بدون عیب باشد:
سطح لعاب زده شده باید فاقد رنگ‌پریدگی، ترک، پوسته، سوراخ‌های سوزنی، جوش‌زدگی، حباب، زبری و نقاط برجسته باشد.
ضخامت رنگ به کار رفته در اثر میناکاری باید در کل سطوح یکنواخت باشد:
در صورتی که ضخامت رنگ در کل نواحی یکنواخت کار نشود ، پس از گذاشتن آن در کوره، باعث می‌گردد، رنگ در بعضی نقاط کار سوخته و یا در بعضی نقاط که رنگ بیش از حد گذاشته شده، پخته نشود که این مساله هرچند کوچک سبب جلوه خوبی در کلیت اثر نخواهد شد.

راهنمای خرید آثار میناکاری

چه مواردی در ارزش‌گذاری یک اثر میناکاری موثر است؟
طرح انتخابی از اصالت ایرانی برخوردار باشد:
در صورتی که میناکاری، به ویژه مینای نقاشی را به عنوان صنایع دستی اصفهان خریداری می‌کنید، بهتر آن است که اثر دارای طرح و نقشمایه‌های بی‌بدیل سنتی ایران باشد تا اصالت خود را درکمال نشان دهد. نقش مایه هایی چون اسلیمی‌ها، ختایی‌ها، نقوش هندسی، گل و مرغ، نگاره‌های ایرانی و… لازم به ذکر است که این به معنای استفاده از نقوش کلیشه‌ای و تکراری نیست و هنرمند می‌تواند با حفظ اصول طراحی سنتی و نگارگری، طرح‌های جدیدی زده و متفاوت بودن اثر خود را نشان دهد که این مساله باید قابل توجه خریداران آثار میناکاری قرار گیرد.
ثبت اسم هنرمند یا نشان او، تاریخ و محل ساخت اثر در پشت آن یا در گوشه‌ای از اثر به عنوان امضا و شناسنامه اثر میناکاری شده ضروری است:
مانند بسیاری دیگر از دست سازه‌های هنری، امضاء هنرمند برروی یک محصول میناکاری شده، از مهمترین معیارهای ارزشگذاری آن اثر خواهد بود . امضای هنرمندان شناخته شده و مطرح در عرصه‌ی هنر میناکاری بر روی یک محصول، می‌تواند ارزش آن را در حد قابل توجه ای بالا ببرد.
رنگ‌های به کار رفته در محصول میناکاری، در هم تداخل نداشته باشند:
چه در مینای نقاشی و چه در مینای خانه‌بندی و دیگر انواع آن، هر چه دقت در رنگ‌گذاری بیشتر باشد، یعنی هنرمند زمان بیشتری روی آن اثر گذاشته و در نتیجه ارزش آن اثر افزایش پیدا می کند.
دقت در اجرای طرح مورد نظر اهمیت دارد:
هر چه طرح و نقش مورد نظر در اثر دقیق‌تر و با ظرافت بیشتری کار شده باشد، سبب افزایش ارزش محصول میناکاری خواهد شد.
رنگ و طرح کار شده روی اثر با یکدیگر هماهنگی داشته باشد:
گاهی ممکن است طرح کار شده روی اثر میناکاری در نهایت ظرافت و دقت باشد اما رنگ‌ها تناسب و هماهنگی لازم را با طرح نداشته باشند و یا بالعکس… که این مورد در ارزش‌گذاری نهایی اثر بسیار مهم است.

راهنمای خرید آثار میناکاری

راهنمای خرید آثار میناکاری

منابع:
کتاب کارشناسی آثار صنایع دستی از دکتر حسین یاوری
گردآوری و تدوین : مینو فرهمند
بن‌مایه: صنایع دستی ایران (https://irancrafts.me)

۵
از ۵
۲ مشارکت کننده