جانوران مهره‌دار - ماهیان: گونه‌های خانواده‌ی رنگین‌کمان‌ماهیان (بخش نخست)

جانوران مهره‌دار - ماهیان: گونه‌های خانواده‌ی رنگین‌کمان‌ماهیان (بخش نخست)

خانواده‌ی رنگین‌کمان‌ماهیان Melanotaeniidae، خانواده‌ای از زیرراسته‌ی گل‌آذین‌ماهی‌سانیان، از راسته‌ی گل‌آذین‌ماهی‌سانان و از رده‌ی پرتوبالگان هستند. از برجسته‌ترین گونه‌های این خانواده می‌توان ماهی‌های رنگین‌کمانی سرخ، بوزمن، کوتوله، شرقی، نواری و باله‌نخی را نام برد. گونه‌های خانواده‌ی رنگین‌کمان‌ماهیان در زیستگاه‌های آب شیرین همچون رودها، دریاچه‌ها و باتلاق‌های شمال و شرق کشور استرالیا، جزیره‌ی گینه‌ی نو، جزیره‌ی سولاوِسی کشور اندونزی و کشور جزیره‌ای ماداگاسکار زندگی می‌کنند.
این جانوران بدنی کشیده، بیضی‌مانند، فشرده و پوشیده از پولک دارند. همچنین آنان بدنی کوچک و رنگارنگ، سری نوک‌تیز و چشمانی درشت دارند. بدن نرها رنگارنگ‌تر از بدن ماده‌هاست. باله‌های پشتی گونه‌های این خانواده دو بخشی است. پشت ماهیان نر برخی از گونه‌ها بلند است، بدین‌گونه که با افزایش سن به سوی بالا رشد می‌کند. بیشتر گونه‌های این خانواده در آب شیرین زندگی می‌کنند، ولی در میان آنان گونه‌های آب لب‌شور نیز یافت شود. چشم‌آبی نئون سرخ با درازای ۱/۹ سانتی‌متر و ماهی رنگین‌کمانی شرقی با درازای ۲۰ سانتی‌متر، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین گونه‌های خانواده‌ی رنگین‌کمان‌ماهیان به‌شمار می‌روند. در این نوشته که به بخش نخست خانواده‌ی رنگین‌کمان‌ماهیان می‌پردازد با ۲۵ گونه (از ۵۰ گونه) آشنا می‌شویم.

 

زیرخانواده‌ی رنگین‌کمان‌ماهیان ماداگاسکار Bedotiinae
سرده‌ی رنگین‌کمان‌ماهی‌های ماداگاسکار Bedotia

 

سیمین‌پهلوی دُم‌سرخ

نام: سیمین‌پهلوی دُم‌سرخ Red-tailed silverside
نام علمی: Bedotia geayi
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری رود مانانجاری در شرق کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۹ سانتی‌متر

 

Bedotia leucopteron

نام: -
نام علمی: Bedotia leucopteron
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری رود ریانیلا در شرق کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۷/۲ سانتی‌متر

 

ماهی رنگین‌کمانی ماداگاسکار

نام: ماهی رنگین‌کمانی ماداگاسکار Madagascar rainbowfish
نام علمی: Bedotia madagascariensis
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری رودهای شرق کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۸/۶ سانتی‌متر

 

ماهی رنگین‌کمانی ماروجِجی

نام: ماهی رنگین‌کمانی ماروجِجی Marojejy rainbowfish
نام علمی: Bedotia marojejy
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری رود مانانتِنینا در شمال کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۴/۸ سانتی‌متر

 

سرده‌ی Rheocles

 

Rheocles vatosoa

نام: -
نام علمی: Rheocles vatosoa
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری رود لوکوهو در شمال کشور جزیره‌ای ماداگاسکار در شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۷/۹ سانتی‌متر

 

زیرخانواده‌ی رنگین‌کمان‌ماهیان استرالیایی Melanotaeniinae
سرده‌ی Chilatherina

 

ماهی رنگین‌کمانی آلِن

نام: ماهی رنگین‌کمانی آلِن Allen’s rainbowfish
نام علمی: Chilatherina alleni
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری رودهای شمال استان پاپوآی غربی کشور اندونزی در غرب جزیره‌ی گینه‌ی نو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۰ سانتی‌متر

 

ماهی رنگین‌کمانی اکسلرود

نام: ماهی رنگین‌کمانی اکسلرود Axelrod's rainbowfish
نام علمی: Chilatherina axelrodi
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری جویبار یونگکیری در استان ساندوان در شمال غربی کشور پاپوآ گینه‌ی نو در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: بدن به درازای ۷ سانتی‌متر

 

ماهی رنگین‌کمانی بلِهِر

نام: ماهی رنگین‌کمانی بلِهِر Bleher's rainbowfish
نام علمی: Chilatherina bleheri
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری دریاچه‌ی هلمز در استان پاپوآی غربی کشور اندونزی در غرب جزیره‌ی گینه‌ی نو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۲ سانتی‌متر

 

سرده‌ی Glossolepis

 

ماهی رنگین‌کمانی گرایم

نام: ماهی رنگین‌کمانی گرایم Grime rainbowfish
نام علمی: Glossolepis dorityi
پایندگی: گونه‌ی رو به نابودی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری رود گرایم در استان پاپوآی کشور اندونزی در شمال جزیره‌ی گینه‌ی نو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۱/۵ سانتی‌متر

 

ماهی رنگین‌کمانی سرخ

نام: ماهی رنگین‌کمانی سرخ Red rainbowfish
نام علمی: Glossolepis incisus
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری دریاچه‌ی سِنتانی در استان پاپوآی کشور اندونزی در شمال جزیره‌ی گینه‌ی نو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۲ سانتی‌متر برای نرها و ۱۰ سانتی‌متر برای ماده‌ها

 

ماهی رنگین‌کمانی خال‌دار

نام: ماهی رنگین‌کمانی خال‌دار Spotted rainbowfish
نام علمی: Glossolepis maculosus
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری رودهای مارکم و رامو در کشور پاپوآ گینه‌ی نو در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: بدن به درازای ۵ سانتی‌متر

 

ماهی رنگین‌کمانی سِپیک

نام: ماهی رنگین‌کمانی سِپیک Sepik rainbowfish
نام علمی: Glossolepis multisquamata
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری رود مامبِرامو در استان پاپوآی کشور اندونزی در شمال جزیره‌ی گینه‌ی نو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۲ سانتی‌متر برای نرها و ۱۰ سانتی‌متر برای ماده‌ها

 

ماهی رنگین‌کمانی تامی

نام: ماهی رنگین‌کمانی تامی Tami River rainbowfish
نام علمی: Glossolepis pseudoincisus
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری رود تامی در استان پاپوآی کشور اندونزی در شمال جزیره‌ی گینه‌ی نو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۸ سانتی‌متر

 

ماهی رنگین‌کمانی رامو

نام: ماهی رنگین‌کمانی رامو Ramu rainbowfish
نام علمی: Glossolepis ramuensis
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری رودهای گوگول و رامو در استان مادانگ در شمال کشور پاپوآ گینه‌ی نو در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: بدن به درازای ۶/۵ سانتی‌متر

 

ماهی رنگین‌کمانی دریاچه‌ی وانام

نام: ماهی رنگین‌کمانی دریاچه‌ی وانام Lake Wanam rainbowfish
نام علمی: Glossolepis wanamensis
پایندگی: گونه‌ی رو به نابودی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری دریاچه‌ی وانام در استان موروبه در شمال شرقی کشور پاپوآ گینه‌ی نو در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: بدن به درازای ۹ سانتی‌متر

 

سرده‌ی رنگین‌کمان‌ماهی‌های استرالیایی Melanotaenia

 

ماهی رنگین‌کمانی شمال گینه‌ی نو

نام: ماهی رنگین‌کمانی شمال گینه‌ی نو North New Guinea rainbowfish
نام علمی: Melanotaenia affinis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری رودهای مارکم، رامو و سپیک در جزیره‌ی گینه‌ی نو در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: بدن به درازای ۱۱/۵ سانتی‌متر

 

ماهی رنگین‌کمانی یاکاتی

نام: ماهی رنگین‌کمانی یاکاتی Yakati rainbowfish
نام علمی: Melanotaenia angfa
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری رود یاکاتی در استان پاپوآی غربی کشور اندونزی در غرب جزیره‌ی گینه‌ی نو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۱۲ سانتی‌متر

 

ماهی رنگین‌کمانی غربی

نام: ماهی رنگین‌کمانی غربی Western rainbowfish
نام علمی: Melanotaenia australis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری رودهای شمال غربی ایالت استرالیای غربی کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: بدن به درازای ۱۱ سانتی‌متر

 

ماهی رنگین‌کمانی بوزمن

نام: ماهی رنگین‌کمانی بوزمن Boeseman's rainbowfish
نام علمی: Melanotaenia boesemani
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری دریاچه‌های استان پاپوآی غربی کشور اندونزی در غرب جزیره‌ی گینه‌ی نو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۹ سانتی‌متر برای نرها و ۷ سانتی‌متر برای ماده‌ها

 

ماهی رنگین‌کمانی وایگیو

نام: ماهی رنگین‌کمانی وایگیو Waigeo rainbowfish
نام علمی: Melanotaenia catherinae
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری رودهای جزیره‌ی وایگیو در استان پاپوآی جنوب غربی کشور اندونزی در غرب جزیره‌ی گینه‌ی نو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۷/۵ سانتی‌متر برای نرها و ۶/۵ سانتی‌متر برای ماده‌ها

 

ماهی رنگین‌کمانی خال‌زرشکی

نام: ماهی رنگین‌کمانی خال‌زرشکی Crimson-spotted rainbowfish
نام علمی: Melanotaenia duboulayi
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری رودهای کرانه‌های شرقی کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: بدن به درازای ۱۱ سانتی‌متر برای نرها و ۶/۵ سانتی‌متر برای ماده‌ها

 

ماهی رنگین‌کمانی دریاچه‌ی ایچِم

نام: ماهی رنگین‌کمانی دریاچه‌ی ایچِم Lake Eacham rainbowfish
نام علمی: Melanotaenia eachamensis
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری دریاچه‌ی ایچِم در شمال غربی ایالت کوئینزلند کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: بدن به درازای ۶/۵ سانتی‌متر

 

ماهی رنگین‌کمانی رودخانه‌ی مورای

نام: ماهی رنگین‌کمانی رودخانه‌ی مورای Murray River rainbowfish
نام علمی: Melanotaenia fluviatilis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری رودها و جویبارهای ایالت نیو ساوت ولز و جنوب ایالت کوئینزلند کشور استرالیا در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: بدن به درازای ۱۱ سانتی‌متر برای نرها و ۷ سانتی‌متر برای ماده‌ها

 

ماهی رنگین‌کمانی کاماکا

نام: ماهی رنگین‌کمانی کاماکا Kamaka rainbowfish
نام علمی: Melanotaenia kamaka
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری دریاچه‌ی کاماکا در استان پاپوآی غربی کشور اندونزی در غرب جزیره‌ی گینه‌ی نو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۶/۱ سانتی‌متر

 

ماهی رنگین‌کمانی دریاچه‌ی کوتوبو

نام: ماهی رنگین‌کمانی دریاچه‌ی کوتوبو Lake Kutubu rainbowfish
نام علمی: Melanotaenia lacustris
پایندگی: گونه‌ی در دسترس آسیب (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: آب‌های گرمسیری دریاچه‌ی کوتوبو در استان بلندی‌های جنوبی کشور پاپوآ گینه‌ی نو در قاره‌ی اقیانوسیه
اندازه: بدن به درازای ۱۰ سانتی‌متر

 

گونه‌های خانواده‌ی رنگین‌کمان‌ماهیان (بخش نخست) - (بخش دوم)

 

بن‌مایگان: wikipedia - fishbase
گردآوری: فرتورچین

۵
از ۵
۲ مشارکت کننده