جانوران مهره‌دار - خزندگان: گونه‌های خانواده‌ی مارمولکان اژدها (بخش نهم)

جانوران مهره‌دار - خزندگان: گونه‌های خانواده‌ی مارمولکان اژدها (بخش نهم)

خانواده‌ی مارمولکان اژدها Agamidae، خانواده‌ای از زیرراسته‌ی مارمولک‌سانیان، از راسته‌ی پولک‌داران و از رده‌ی خزندگان هستند. در این نوشته که به بخش نهم خانواده‌ی مارمولکان اژدها می‌پردازد با ۲۹ گونه (از ۲۶۰ گونه) آشنا می‌شویم.

 

دنباله‌ی زیرخانواده‌ی اژدهاچه‌های جنوب شرق Draconinae
سرده‌ی Pelturagonia

 

مارمولک ابرو موکارد

نام: مارمولک ابرو موکارد Mocquard's eyebrow lizard
نام علمی: Pelturagonia cephalum
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های جزیره‌ی بورنئو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۸/۴ سانتی‌متر، دُم تا دو برابر این اندازه

 

مارمولک ابرو لب‌سیاه

نام: مارمولک ابرو لب‌سیاه Blacklipped eyebrow lizard
نام علمی: Pelturagonia nigrilabris
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های جزیره‌ی بورنئو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۸ سانتی‌متر، دُم به درازای ۱۴ سانتی‌متر

 

مارمولک ابرو ساراواک

نام: مارمولک ابرو ساراواک Sarawak eyebrow lizard
نام علمی: Pelturagonia spiniceps
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های جزیره‌ی بورنئو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: -

 

سرده‌ی Psammophilus

 

آگامای سنگی بلانفورد

نام: آگامای سنگی بلانفورد Blanford's rock agama
نام علمی: Psammophilus blanfordanus
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: تپه‌ها و دامنه‌های سنگی کشور هند در جنوب قاره‌ی آسیا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۰ سانتی‌متر، دُم به درازای ۲۰ سانتی‌متر

 

آگامای سنگی شبه‌جزیره

نام: آگامای سنگی شبه‌جزیره Peninsular rock agama
نام علمی: Psammophilus dorsalis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: دامنه‌های سنگی رشته‌کوه گهات شرقی در جنوب شرقی کشور هند در جنوب قاره‌ی آسیا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۳/۵ سانتی‌متر، دُم به درازای ۲۰ سانتی‌متر

 

سرده‌ی Ptyctolaemus

 

مارمولک گلوبادبزنی سبز

نام: مارمولک گلوبادبزنی سبز Green fan-throated lizard
نام علمی: Ptyctolaemus gularis
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های انبوه کشورهای بنگلادش، شمال شرقی هند، شمال و غرب میانمار و منطقه‌ی خودگردان تبت چین در شرق قاره‌ی آسیا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۸ سانتی‌متر، دُم به درازای ۱۷ سانتی‌متر

 

سرده‌ی Sarada

 

مارمولک گلوبادبزنی بزرگ والا

نام: مارمولک گلوبادبزنی بزرگ والا Superb large fan-throated lizard
نام علمی: Sarada superba
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: ایالت مَهاراشترا در مرکز کشور هند در جنوب قاره‌ی آسیا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۶ تا ۷/۵ سانتی‌متر برای نرها و ۵/۳ تا ۶/۴ سانتی‌متر برای ماده‌ها، دُم تا دو برابر این اندازه

 

سرده‌ی Sitana

 

مارمولک گلوبادبزنی پوندیچری

نام: مارمولک گلوبادبزنی پوندیچری Pondichery fan-throated lizard
نام علمی: Sitana ponticeriana
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: زمین‌های باز کرانه‌ی کوروماندل در جنوب شرقی کشور هند در جنوب قاره‌ی آسیا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۷/۶ سانتی‌متر، دُم به درازای ۱۲/۷ سانتی‌متر

 

زیرخانواده‌ی اژدهابادبانیان Hydrosaurinae
سرده‌ی اژدهاچه‌های بادبانی Hydrosaurus

 

مارمولک پره‌بادبانی مُلوکی

نام: مارمولک پره‌بادبانی مُلوکی Moluccan sail-finned lizard
نام علمی: Hydrosaurus amboinensis
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های کنار آب گروه‌جزیره‌ی مُلوک کشور اندونزی و جزیره‌ی گینه‌ی نو در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۳۴/۵ سانتی‌متر، دُم به درازای ۷۵ سانتی‌متر (بیشترین درازای بدن ۱۱۰ سانتی‌متر) (آشنایی بیشتر با مارمولک پره‌بادبانی مُلوکی)

 

مارمولک پره‌بادبانی سولاوسی سیاه

نام: مارمولک پره‌بادبانی سولاوسی سیاه Sulawesi black sailfin lizard
نام علمی: Hydrosaurus celebensis
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های کنار آب جزیره‌ی سولاوِسی کشور اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۳۶ سانتی‌متر، دُم به درازای ۵۸ سانتی‌متر

 

مارمولک پره‌بادبانی فیلیپین

نام: مارمولک پره‌بادبانی فیلیپین Philippine sailfin lizard
نام علمی: Hydrosaurus pustulatus
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های کنار آب جزیره‌های گیماراس، رومبلون، نگروس و سیبو کشور فیلیپین در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۶۱ تا ۹۱ سانتی‌متر، دُم دو سوم درازای بدن

 

مارمولک پره‌بادبانی وِبِر

نام: مارمولک پره‌بادبانی وِبِر Weber's sailfin lizard
نام علمی: Hydrosaurus weberi
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل‌های کنار آب گروه‌جزیره‌ی مُلوک کشور اندونزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۶۱ تا ۹۱ سانتی‌متر، دُم دو سوم درازای بدن

 

زیرخانواده‌ی اژدهاپروانه‌ایان Leiolepidinae
سرده‌ی اژدهاچه‌های پروانه‌ای Leiolepis

 

مارمولک پروانه‌ای معمولی

نام: مارمولک پروانه‌ای معمولی Common butterfly lizard
نام علمی: Leiolepis belliana
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنگل، کشت‌زارها و کرانه‌های شنی کشورهای کامبوج، اندونزی، مالزی، میانمار، تایلند و ویتنام در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۴ تا ۱۷ سانتی‌متر، دُم به درازای ۲۶ تا ۳۳ سانتی‌متر

 

مارمولک پروانه‌ای ریوز

نام: مارمولک پروانه‌ای ریوز Reeves's butterfly lizard
نام علمی: Leiolepis rubritaeniata
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: کشورهای تایلند، لائوس، کامبوج و ویتنام در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: -

 

Thai butterfly lizard

نام: مارمولک پروانه‌ای تای Thai butterfly lizard
نام علمی: Leiolepis triploida
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: جنوب کشور تایلند و غرب مالزی در جنوب شرقی قاره‌ی آسیا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۱۰ تا ۱۳/۷ سانتی‌متر، دُم دو برابر این اندازه

 

زیرخانواده‌ی Uromastycinae
سرده‌ی Saara

 

مارمولک خاردُم ایرانی

نام: مارمولک خاردُم ایرانی Persian spiny-tailed lizard
نام علمی: Saara asmussi
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: منطقه‌های بیابانی و نیمه‌بیابانی کشورهای افغانستان، پاکستان و جنوب ایران در جنوب قاره‌ی آسیا
اندازه: پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۲۶ سانتی‌متر، دُم به درازای ۲۱ سانتی‌متر

 

مارمولک خاردُم هندی

نام: مارمولک خاردُم هندی Indian spiny-tailed lizard
نام علمی: Saara hardwickii
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: بیابان تار در ایالت راجستان کشور هند و بخش‌هایی از پاکستان در جنوب قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۴۰ تا ۴۹ سانتی‌متر برای نرها و ۳۴ تا ۴۰ سانتی‌متر برای ماده‌ها

 

مارمولک خاردُم عراقی

نام: مارمولک خاردُم عراقی Iraqi spiny-tailed lizard
نام علمی: Saara loricata
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: منطقه‌های بیابانی و نیمه‌بیابانی کشور عراق و جنوب غربی ایران در غرب قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۴۰ تا ۵۰ سانتی‌متر

 

سرده‌ی مارمولک‌های خاردُم Uromastyx

 

مارمولک خاردُم آفریقای شمالی

نام: مارمولک خاردُم آفریقای شمالی North African spiny-tailed lizard
نام علمی: Uromastyx acanthinura
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: منطقه‌های سنگی بیابان‌های کشورهای مراکش، الجزایر، تونس، لیبی، مصر، صحرای غربی، چاد، مالی، نیجر و سودان در شمال قاره‌ی آفریقا
اندازه: وزن ۴۵۰ گرم، بدن به درازای ۴۰ تا ۴۳ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با مارمولک خاردُم آفریقای شمالی)

 

مارمولک خاردُم مصری

نام: مارمولک خاردُم مصری Egyptian spiny-tailed lizard
نام علمی: Uromastyx aegyptia
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: بیابان‌های شرق رود نیل در کشور مصر و همچنین کشورهای عمان، شمال عربستان، عراق، ایران، سوریه و اردن در منطقه‌ی خاورمیانه
اندازه: وزن ۱/۵ تا ۱/۶ کیلوگرم، پوزه تا پایه‌ی دُم به درازای ۴۵ سانتی‌متر، دُم به درازای ۳۰ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با مارمولک خاردُم مصری)

 

مارمولک خاردُم اِشمیت

نام: مارمولک خاردُم اِشمیت Schmidt's spiny-tailed lizard
نام علمی: Uromastyx alfredschmidti
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچه‌زارهای خشک گرمسیری و نیمه‌گرمسیری، منطقه‌های سنگی و بیابان‌های گرم کشورهای لیبی و الجزایر در شمال قاره‌ی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۴۲/۹ سانتی‌متر

 

مارمولک خاردُم یمنی

نام: مارمولک خاردُم یمنی Yemeni spiny-tailed lizard
نام علمی: Uromastyx benti
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: منطقه‌های سنگی کشور یمن و جنوب غربی عمان در جنوب جزیره‌مانند عربستان
اندازه: بدن به درازای ۳۹ سانتی‌متر

 

مارمولک خاردُم سودانی

نام: مارمولک خاردُم سودانی Sudanese spiny-tailed lizard
نام علمی: Uromastyx dispar
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: منطقه‌های نیمه‌بیابانی کشورهای موریتانی، سودان، چاد، صحرای غربی، الجزایر و مالی در قاره‌ی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۳۷ تا ۵۰ سانتی‌متر

 

مارمولک خاردُم صحرا

نام: مارمولک خاردُم صحرا Saharan spiny-tailed lizard
نام علمی: Uromastyx geyri
پایندگی: گونه‌ی در نزدیکی هشدار (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: منطقه‌های سنگی و نیمه‌خشک کشورهای الجزایر، مالی و نیجر در شمال قاره‌ی آفریقا
اندازه: وزن ۲۵۰ گرم، بدن به درازای ۳۴ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با مارمولک خاردُم صحرا)

 

مارمولک خاردُم مراکشی

نام: مارمولک خاردُم مراکشی Moroccan spiny-tailed lizard
نام علمی: Uromastyx nigriventris
پایندگی: گونه‌ی بررسی نشده (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: درختچه‌زارهای نیمه‌خشک کشور مراکش و شرق الجزایر در شمال قاره‌ی آفریقا
اندازه: وزن ۳۰۰ تا ۵۰۰ گرم، بدن به درازای ۳۸ سانتی‌متر

 

مارمولک خاردُم خال‌چشمی

نام: مارمولک خاردُم خال‌چشمی Ocellated spiny-tailed lizard
نام علمی: Uromastyx ocellata
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: بیابان‌های کشورهای مصر، شمال سودان، اریتره، جیبوتی، اتیوپی و شمال غربی سومالی در شمال شرقی قاره‌ی آفریقا
اندازه: وزن ۲۲۵ گرم، بدن به درازای ۳۰ سانتی‌متر

 

مارمولک خاردُم آراسته

نام: مارمولک خاردُم آراسته Ornate spiny-tailed lizard
نام علمی: Uromastyx ornata
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: منطقه‌های سنگی کشورهای مصر، عربستان و یمن در منطقه‌ی خاورمیانه
اندازه: بدن به درازای ۳۷ سانتی‌متر (آشنایی بیشتر با مارمولک خاردُم آراسته)

 

مارمولک خاردُم شهوار

نام: مارمولک خاردُم شهوار Princely spiny-tailed lizard
نام علمی: Uromastyx princeps
پایندگی: گونه‌ی با کم‌ترین نگرانی (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: منطقه‌های سنگی کشورهای اتیوپی، اریتره، سومالی و جیبوتی در شرق قاره‌ی آفریقا
اندازه: بدن به درازای ۲۶ سانتی‌متر

 

مارمولک خاردُم عمانی

نام: مارمولک خاردُم عمانی Omani spiny-tailed lizard
نام علمی: Uromastyx thomasi
پایندگی: گونه‌ی آسیب‌پذیر (EX - EW - CR - EN - VU - NT - LC - DD - NE) (بر پایه‌ی سیاهه‌ی سرخ IUCN)
زیستگاه: کرانه‌های شنی کشورهای عمان و کویت در غرب قاره‌ی آسیا
اندازه: بدن به درازای ۲۶ سانتی‌متر

 

گونه‌های خانواده‌ی مارمولکان اژدها (بخش نخست) - (بخش دوم) - (بخش سوم) - (بخش چهارم) - (بخش پنجم) - (بخش ششم) - (بخش هفتم) - (بخش هشتم) - (بخش نهم)

 

بن‌مایگان: wikipedia - animaldiversity
گردآوری: فرتورچین

۵
از ۵
۴ مشارکت کننده